Dynamiczna dyskusja o mikropoświadczeniach

Kolejne spotkanie Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń odbyło się 18 marca 2026 r. w Warszawie. Tym razem dyskutowano o tym, w jaki sposób powstający krajowy system mikropoświadczeń uczynić spójnym ze światowymi standardami technologicznymi. Jednocześnie skupiono się na tym, jak zagwarantować jego niepodważalną jakość i  wiarygodność oraz sprawić, by był atrakcyjny dla wszystkich użytkowników. 

To była jedna z najbardziej dynamicznych dyskusji w historii Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń. Właśnie w takich rozmowach najczęściej rodzą się najlepsze pomysły – podsumował spotkanie Michał Nowakowski, lider projektu “Mikropoświadczenia – pilotaż nowego rozwiązania wspierającego uczenie się przez całe życie”.

Mikropoświadczenia – technologia i użyteczność

Uczestnicy spotkania wysłuchali wystąpienia Grzegorza Tylka, Product Ownera aplikacji Odznaka+. Wyjaśniał on, jak ważne w budowaniu systemu mikropoświadczeń jest stworzenie odpowiedniego środowiska technologicznego, tak aby dało się wykorzystać ich pełen potencjał.

Cyfrowość mikropoświadczeń stawia przed nami wiele wyzwań o charakterze strategicznym: rodzaj nośnika, weryfikacja tożsamości, interoperacyjność, zgodność z istniejącymi standardami wymiany danych oraz ich bezpieczeństwo. Jednak to nie wszystko. Mikropoświadczenia muszą być po prostu atrakcyjne i użyteczne. Dlatego tak ważne są – stawiające w centrum użytkownika, a nie instytucję – doskonały UX (User Experience) oraz funkcjonalności aplikacji Odznaka+ – mówił Grzegorz Tylek i kontynuował:

Skupienie na technologii i użyteczności polskiej bezpłatnej platformy do obsługi poświadczeń cyfrowych jest naszym celem.

Członkowie Grupy rozmawiali o tym, jak istotne jest to, by system powstający w Instytucie Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytucie Badawczym dopasować do rozwiązań stosowanych w Europie.

Mikropoświadczenia będziemy opisywać w sposób jasny i jednoznaczny, tak aby można je było łatwo wydawać i sprawdzać już na poziomie krajowym, także z wykorzystaniem identyfikatorów takich jak PESEL. Ten sam model będzie od początku dopasowany do rozwiązań, które powstają w Europie, nie będzie zatem wymagał późniejszych zmian. Dzięki temu mikropoświadczenia będą zrozumiałe i możliwe do wykorzystania nie tylko w Polsce, lecz także w całym systemie europejskim, w tym w Europass i European Digital Credentials – podkreślał Michał Nowakowski, lider projektu dotyczącego mikropoświadczeń w IBE PIB.

Mikropoświadczenia zmienią edukację pozaformalną

Ważnym punktem spotkania było wystąpienie Marcina Kowalskiego, prezesa zarządu Human Partner, który opowiedział o doświadczeniach we wdrażaniu mikropoświadczeń w  firmie szkoleniowej. Jak zauważył:

System mikropoświadczeń wpłynie bardzo mocno na rozwój sektora edukacji pozaformalnej w Polsce. Dzięki krótkim, precyzyjnym potwierdzeniom umiejętności, uczestnicy kursów, warsztatów czy szkoleń mogą udowodnić, czego się nauczyli — bez konieczności kończenia długich, kosztownych programów. To wzmacnia wiarygodność prywatnych dostawców edukacyjnych i ułatwia współpracę z pracodawcami, którzy zyskują narzędzie do szybkiej weryfikacji kompetencji. 

Zdaniem CEO Human Partner, mikropoświadczenia uczynią sektor pozaformalny bardziej konkurencyjnym oraz innowacyjnym, a oferty firm szkoleniowych staną się dzięki nim lepiej dopasowane do potrzeb dynamicznie zmieniającego się rynku pracy. 

Członkowie Grupy wysłuchali również wystąpienia dra Wojciecha Stęchłego, który opowiedział o  zmianach w opracowywanym w IBE PIB projekcie standardów krajowego systemu mikropoświadczeń. Kwestie zapewniania jakości oraz budowania zaufania do mikropoświadczeń w Polsce uczestnicy spotkania zgodnie uznają za kluczowe.

To, co naszym zdaniem jest teraz kluczowe, to zbudowanie zrozumienia znaczenia mikropoświadczeń w środowisku nie tylko dostawców, ale i odbiorców – pracowników i pracodawców. Z punktu widzenia pracodawców najważniejsze są jakość, porównywalność i zaufanie. Muszą one jasno pokazywać, jakie konkretne umiejętności posiada pracownik i do jakich zadań jest lepiej przygotowany – komentowała Małgorzata Lelińska, dyrektorka Departamentu Funduszy Unijnych i Edukacji Cyfrowej w Konfederacji Lewiatan. I dodała:

Jestem przekonana, że mikropoświadczenia są właściwą odpowiedzią na szybko zmieniające się potrzeby rynku pracy, bo formy kształcenia, których dotyczą, pozwalają na szybkie uzupełnianie kompetencji bez długich i kosztownych procesów kształcenia. Biznes oczekuje też silnego powiązania mikropoświadczeń z praktyką – najlepiej wtedy, gdy pracodawcy są współtwórcami programów i kryteriów oceny. W Polsce potrzebujemy systemu nieprzeregulowanego prawnie, który będzie użyteczny, powszechny i prosty w użyciu zarówno dla firm, jak i dla pracowników.

Mikropoświadczenia – scenariusze przyszłości

W drugiej części spotkania członkowie Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń wzięli udział w warsztatach, których celem było opracowanie możliwych scenariuszy przyszłości tej formy potwierdzania kompetencji w Polsce. Przedstawiciele różnych środowisk widzą w mikropoświadczeniach szansę i rozwiązanie, które będzie pomocne w starciu z czekającymi nas wyzwaniami. Tak jest z pewnością w przypadku środowiska akademickiego.

Jednym z wyzwań stojących obecnie przed uczelniami jest niż demograficzny. Mikropoświadczenia mogą pomóc uczelniom w walce ze skutkami zmniejszającej się liczby studentów poprzez możliwość dotarcia do szerszego grona odbiorców. Dodatkowo, krótkie formy edukacyjne wpisują się w potrzeby uczących się i stanowią pożądaną alternatywę dla studiów tradycyjnych i podyplomowych – podkreślał Marek Michajłowicz, zastępca dyrektora Ośrodka Przetwarzania Informacji – Państwowego Instytutu Badawczego. 

Jak zauważył, temat mikropoświadczeń będzie coraz bardziej istotny, szczególnie w obliczu zbliżających się zmian w regulacjach europejskich dotyczących poświadczeń cyfrowych. 

Warto także podkreślić, że w obliczu nadchodzącego wdrożenia rozporządzenia eIDAS2 rośnie znaczenie interoperacyjności oraz możliwości wymiany informacji w wymiarze transgranicznym. Dlatego uważamy, że przygotowywane obecnie rozwiązania w obszarze mikropoświadczeń powinny uwzględniać zarówno potrzeby uczelni, jak i przyszłe wymogi regulacyjne, które będą kształtować cały ekosystem edukacyjny – mówił Marek Michajłowicz.

Członkowie Grupy dyskutowali również o tym, jak zadbać o to, by po zakończeniu pilotażu projektu IBE PIB system mikropoświadczeń był dalej rozwijany jako narzędzie wspierające polityki na rzecz uczenia się przez całe życie w różnych kontekstach, zarówno w branży szkoleniowej, edukacji formalnej, jak i w nieformalnym uczeniu się. 

W spotkaniu wzięli udział:

Karina Galstyan, Ministerstwo Cyfryzacji

prof. dr hab. Andrzej Kraśniewski, Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich

Marcin Kowalski, prezes zarządu Human Partner

Szymon Kurek, PARP

Małgorzata Lelińska, Konfederacja Lewiatan

Marek Michajłowicz, OPI PIB

Agnieszka Mokrogulska, Ministerstwo Edukacji Narodowej

dr inż. Daniel Paczesny, Ośrodek Kształcenia na Odległość PW

Paulina Noińska-Rozentalska, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Bartosz Siemiątkowski, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej

Aleksandra Wąsik, Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych / Związek Nauczycielstwa Polskiego

The post Mikropoświadczenia – scenariusze przyszłości, technologia i standardy appeared first on Mikropoświadczenia.

Choć obie formy potwierdzania umiejętności są często wymieniane jednym tchem, a ich nazwy bywają nawet stosowane zamiennie, mikropoświadczenia i odznaki cyfrowe nie są pojęciami tożsamymi. Różnią się zakresem, poziomem formalizacji oraz funkcją, jaką pełnią w systemach edukacji i rozwoju zawodowego. Znajomość tych różnic pozwala na efektywne wykorzystanie potencjału obu rozwiązań, zarówno z perspektywy osoby budującej świadomie swoją ścieżkę kariery, jak i instytucji zajmujących się edukacją czy pracodawców. 

Odznaki – od gier do edukacji cyfrowej

Cyfrowe odznaki są dziś kojarzone z obszarem edukacji pozaformalnej, choć pierwotnie związane były ze światem gier – pojawiły się jako ich element na platformach internetowych dla graczy. Na pomysł wykorzystania ich w edukacji wpadli twórcy systemu Open Badges z Mozilla Foundation zainspirowani ruchem skautowym, znanym w Stanach Zjednoczonych i Europie, w którym odznaki stanowiły czytelne potwierdzenie konkretnych umiejętności, sprawności i osiągnięć młodych uczestników.

W 2012 r. specjaliści Mozilla Foundation opisali cyfrowe odznaki (digital badges) jako rozwiązanie wspierające rozwój umiejętności i idei uczenia się i doskonalenia przez całe życie w celach zawodowych. Opracowanie koncepcji standardu Open Badges było odpowiedzią na potrzebę stworzenia systemu, który mógłby uznawać i potwierdzać nieformalne i nietradycyjne doświadczenia edukacyjne, umożliwiające uczącym się zaprezentowanie swoich umiejętności i osiągnięć w różnych sytuacjach, np. podczas procesów rekrutacyjnych. 

Tak rozumiane odznaki charakteryzują się przede wszystkim tym, że:

• zawsze mają postać cyfrową,
• zawsze występują w formie graficznej lub posiadają grafikę,
• mogą być przyznawane za różnego typu dokonania, nie tylko edukacyjne:
  • odznaki za osiągnięcia
  • odznaki kompetencji (wykazanie się wiedzą, umiejętnościami, kompetencjami społecznymi),
  • odznaki potencjału (wskaźniki przyszłych osiągnięć),
  • odznaki uczestnictwa (np. w wydarzeniu),
  • odznaki członkowskie (potwierdzają przynależność, np. do klubu),
  • odznaki zaangażowania (postawy, wartości, przekonania),
  • odznaki motywacyjne (np. za dobrą pracę).

W praktyce cyfrowa odznaka jest plikiem graficznym zapisanym w określonym standardzie – obecnie najpopularniejszym z nich jest standard Open Badges 2.0 – który zawiera ustrukturyzowane informacje opisujące konkretne kompetencje lub rezultaty działań danej osoby. Taki nośnik można wykorzystać do różnych celów, np. do potwierdzania udziału w konferencji, zrealizowania projektu społecznego, a także do tego, aby zamieścić w nim informację o posiadanym przez osobę zestawie zweryfikowanych efektów uczenia się. To ostatnie kieruje nas w stronę mikropoświadczeń.

Mikropoświadczenia – ile waży jakość

Mikropoświadczenia, podobnie jak odznaki cyfrowe, stanowią potwierdzenie posiadania konkretnych umiejętności. Obie formy poświadczeń informują o tym:

• komu zostały wydane,
• przez kogo,
• kiedy,
• za co,
• jakie były kryteria wydania (to warunek konieczny w przypadku odznak i mikropoświadczeń wydawanych w standardzie Open Badges).

Mikropoświadczenia nie są jednak tożsame z cyfrowymi odznakami. Przede wszystkim dlatego, że:

• mikropoświadczenie stanowi potwierdzenie osiągnięcia edukacyjnego (odznaka może dotyczyć różnych osiągnięć, nie tylko edukacyjnych),
• mikropoświadczenie najczęściej wydawane są w formie cyfrowej (odznaki są wyłącznie cyfrowe)
• mikropoświadczenie potwierdza zweryfikowane efekty uczenia się i informuje o nich,
• mikropoświadczenie powinno podlegać zapewnieniu jakości,
• mikropoświadczenia dążą do systemowej porównywalności, uznawalności i przenośności (dlatego najczęściej zawierają więcej specyficznych informacji, takich jak: nakład pracy, powiązanie z ramami kwalifikacji, systematykami umiejętności lub stosują ustandaryzowane modele opisu, np. European Learning Model).

Mikropoświadczenia i odznaki cyfrowe – kłopoty z definicją

Dlaczego pojęcia odznak cyfrowych i mikropoświadczeń są często ze sobą mylone? Jednym z głównych powodów jest brak jednej definicji, która w jednoznaczny sposób porządkowałaby to, czym mikropoświadczenia są w praktyce. Na świecie funkcjonują różne podejścia, a poszczególne kraje wciąż doprecyzowują zakres, znaczenie i sposób stosowania tego pojęcia.

W Polsce termin mikropoświadczeń również dopiero się upowszechnia, a działania na rzecz jego rozwoju i popularyzacji prowadzi Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy.

Na potrzeby prowadzonego w IBE PIB projektu pilotażowego mikropoświadczeń opracowano ich definicję, która opiera się głównie na Zaleceniu Rady Unii Europejskiej dotyczącym europejskiego podejścia do mikropoświadczeń na potrzeby uczenia się przez całe życie i zatrudnialności. Definicja ta mówi, że mikropoświadczenia:

• są dokumentami stanowiącymi dowody osiągnięcia umiejętności przy niewielkim nakładzie pracy w określonym obszarze,
• potwierdzają umiejętności weryfikowane na podstawie przejrzystych kryteriów przez instytucję stosującą ustalone standardy zapewniania jakości, 
• stanowią własność osoby uczącej się,
• mogą występować samodzielnie lub być łączone w większe poświadczenia,
• mogą być gromadzone i udostępniane, np. w formie cyfrowej, 
• ich stosowanie jest odpowiedzią na zmieniające się sposoby kształcenia i potrzeby rynku pracy,
• potwierdzają umiejętności zdobywane nie tylko za pomocą edukacji formalnej, lecz także podczas różnego rodzaju kursów czy szkoleń,
• są wydawane przez szkoły, uczelnie, instytucje edukacyjne, organizacje pozarządowe, związki i kluby sportowe na podstawie przejrzystych kryteriów.

Źródła:

1. “Open Badges for Lifelong Learning. Exploring an open badge ecosystem to support skill development and lifelong learning for real results such as jobs and advancement”, The Mozilla Foundation, Peer 2 Peer University, we współpracy z The MacArthur Foundation.
2. Hasło: mikropoświadczenia w Wikipedii: https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikropo%C5%9Bwiadczenia.
3. Zalecenie Rady z dnia 16 czerwca 2022 r. w sprawie europejskiego podejścia do mikropoświadczeń na potrzeby uczenia się przez całe życie i zatrudnialności: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32022H0627%2802%29

The post Nowoczesne formy potwierdzania umiejętności – odznaki cyfrowe i mikropoświadczenia appeared first on Mikropoświadczenia.

Myślenia krytycznego trzeba się nauczyć

Istnieje wiele definicji krytycznego myślenia. Edward Nęcka w podręczniku “Psychologia poznawcza” pisze, że jest ona: “(…) rodzajem myślenia realistycznego, ukierunkowanego na specyficzny cel, jakim jest ewaluacja”.

Zdaniem profesora Nęcki, celem myślenia krytycznego jest “rzetelna i realistyczna ocena istotnych aspektów aktywności intelektualnej człowieka”. Uproszczona definicja, którą można przedstawić już dzieciom w wieku szkolnym, mówi o tym, że myśląc krytycznie, nie przyjmujemy wszystkiego takiego, jakim to widzimy, lecz staramy się dociec, jakie jest naprawdę. Analizujemy, stawiamy pytania, weryfikujemy źródła – wszystko po to, by dotrzeć do sedna sprawy i/lub wybrać najlepsze możliwe rozwiązanie. 

Myślenie krytyczne uznawane jest za kompetencję, co oznacza, że można się go nauczyć. W ocenie Komisji Europejskiej myślenie krytyczne będzie jedną z kluczowych kompetencji przyszłości. 

Myślenie krytyczne – wiele umiejętności w jednej

Na myślenie krytyczne składa się szereg umiejętności, które pozwalają rozkładać nawet najbardziej złożone problemy na czynniki pierwsze. Pomagają również trenować postawę, którą można określić jako zdrowy sceptycyzm. Są to przede wszystkim:

• analiza danych,
• synteza wniosków,
• ocena wiarygodności informacji,
• ocena i weryfikacja źródeł,
• stawianie odpowiednich pytań,
• otwartość na naukę i weryfikację poglądów.

Myślenie krytyczne zaczyna się tak naprawdę od podania w wątpliwość otrzymanej informacji. Aby stało to się naszym nawykiem, należy stawiać się w pozycji wątpiącego jak najczęściej. Nie jest to jednak proste, gdyż ludzki mózg nie lubi się nadmiernie eksploatować. Jak pisze prof. Tomasz Grzyb z Uniwersytetu SWPS w artykule “Myślenie krytyczne – jak się go nauczyć”, “myślenie boli”, wymaga bowiem zużycia o wiele większych nakładów energii niż zastosowanie tzw. myślenia automatycznego, czyli zadowolenia się gotową, “oczywistą” odpowiedzią. Zdaniem prof. Grzyba, myślenia krytycznego należy w związku z tym uczyć już najmłodszych, zarówno w domu, jak i w szkole. 

Myślenie krytyczne warto ćwiczyć przez całe życie

Myślenie krytyczne można w uproszczeniu podzielić na główne etapy:

1. Gromadzenie lub otrzymanie informacji.
2. Wyodrębnienie najważniejszych tez.
3. Analiza i interpretacja przedstawionych w informacjach danych.
4. Analiza i ocena wiarygodności wykorzystanych źródeł.
5. Zebranie najważniejszych wyników analizy.
6. Sformułowanie logicznych wniosków.
7. Podjęcie decyzji, wybór rozwiązania.

Istotne jest tu zachowanie nieustannej czujności – należy być ostrożnym zarówno wobec cudzych przekonań, jak i własnych uprzedzeń. 

Myślenie krytyczne pozwala podejmować decyzje poprzedzone pogłębioną analizą wszystkich dostępnych danych i oceną możliwych konsekwencji każdego wyboru. Aby podobny lub bardziej zaawansowany proces zachodził w naszym mózgu za każdym razem, gdy spotykamy się z jakąś informacją, musimy ćwiczyć. Przydatne do tego będą między innymi:

• uważne czytanie artykułów, postów, oglądanie filmów w mediach społecznościowych (przy tzw. konsumowaniu treści internetowych warto zachować dystans i nieustannie zadawać pytania, np. skąd autor wziął tę informację, czy źródło jest obiektywne, czy inne podają te same dane itd.),
• wdawanie się w dyskusje – myślenie krytyczne najlepiej ćwiczyć podczas rozmów z innymi. W trakcie takich spotkań, możemy zetknąć się z zupełnie odmiennymi opiniami, podważyć własne przekonania, zmienić je lub pozostać przy nich itd., uczymy się przedstawiać argumenty, oddzielać emocje od faktów,
• zagadki logiczne (ćwiczenie wyciągania logicznych wniosków to klucz do myślenia krytycznego),
• czytanie literatury – możliwość spojrzenia z punktu widzenia Innego to cenny sposób na to, by nauczyć się nie przyjmować niczego takim, jakim się wydaje, bez sprawdzenia, jakie rzeczywiście jest.
• zadawanie pytań – kluczem do myślenia krytycznego jest zadawanie właściwych pytań, więc bardzo istotne jest ćwiczenie tej umiejętności, poprzez np. zapisywanie list pytań, stawianie przed samym sobą wyzwań, np. gdybym był dziennikarzem i mógł zadać temu politykowi trzy pytania, byłyby to… itd.).

Myślenie krytyczne – potwierdzą je mikropoświadzenia

Dlaczego uczenie się myślenia krytycznego ważne? W czasach, gdy każdego dnia dociera do nas mnóstwo informacji, w tym wiele fałszywych lub z wątpliwych źródeł, myślenie krytyczne pozwala nie zagubić się w ich gąszczu i nie przyjmować każdej z nich na tzw. wiarę. Dzięki niemu możemy  analizować i interpretować nieustannie zmieniającą się, złożoną rzeczywistość i znajdować odpowiedzi na jej wyzwania. Chroni przed manipulacją, pozwala świadomie uczestniczyć w życiu społecznym.

Jedną z najważniejszych korzyści płynących z myślenia krytycznego jest wytrenowanie podejmowania decyzji opartych na dogłębnej analizie, wynikających z logicznych wniosków, bez uprzedzeń i przy mniejszym udziale emocji. Każdy człowiek może wykorzystać tę kompetencję w ważnych momentach swojego życia (np. wybór ścieżki kariery, szkoły, zmiana zawodu itd.), a także w pracy zawodowej. 

Stosowanie myślenia krytycznego prowadzi do:

• unikania podejmowania decyzji na gorąco, pod wpływem emocji,
• trafnej analizy nawet bardzo skomplikowanych sytuacji,
• skutecznego rozwiązywania problemów,
• braku podatności na manipulację,
• rozwoju intelektualnego,
• polepszenia komunikacji z innymi,
• budowania wizerunku osoby kierującej się zdrowym rozsądkiem, oddzielającej fakty od opinii.

Z osobą o takich cechach i umiejętnościach będzie chciało współpracować wielu liderów. Już dziś wielu pracodawców poszukuje kandydatów potrafiących myśleć krytycznie, choć nie jest to proste – tradycyjne CV nie przewidują miejsca na chwalenie się tego typu kompetencjami. Tymczasem, zgodnie z przewidywaniami m.in. Światowego Forum Ekonomicznego, w niedalekiej przyszłości zestaw umiejętności związanych z myśleniem krytycznym będzie decydował o powodzeniu na rynku pracy. 

Istnieje sposób potwierdzania posiadania tego typu kompetencji, których nie znajdziemy na dyplomach ukończenia szkoły czy studiów. Chodzi o mikropoświadczenia – zwinne i szybkie formy uznawania konkretnych umiejętności. To kwestia czasu, zanim będą one stosowane powszechnie w Polsce m.in. do potwierdzania kompetencji miękkich, choćby dlatego, że potrzebują tego zarówno kandydaci do pracy, jak i pracodawcy. Tym bardziej, że w innych krajach (np. w Australii) czy na platformach międzynarodowych (np. Coursera) funkcjonują już z powodzeniem specjalne kursy dotyczące myślenia krytycznego kończące się przyznaniem mikropoświadczeń. 

Źródła:

1. E. Nęcka, J. Orzechowski, B. Szymura, Sz. Wichary, Psychologia poznawcza. Wydanie nowe, Warszawa 2020.
2. T. Grzyb, Myślenie krytyczne – jak się go nauczyć, https://strefawiedzy.swps.pl/artykuly/myslenie-krytyczne-jak-sie-go-nauczyc
3. Aleksandra Kubala-Kulpińska, Umiejętność krytycznego myślenia, https://www.glospedagogiczny.pl/artykul/umiejetnosc-krytycznego-myslenia 
4. Future of Jobs Report, https://reports.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_Report_2025.pdf
5. https://microcredentials.pl/kompetencje-miekkie-to-przyszlosc-ale-jak-je-potwierdzac/

The post Myślenie krytyczne to kompetencja potrzebna przez całe życie appeared first on Mikropoświadczenia.

O czym mówią nam oceny

Tradycyjny model oceniania jest nieskuteczny, ponieważ oceny same w sobie nie mają żadnego znaczenia – mówi Marcin Szala*, współzałożyciel Liceum Artes Liberales, innowacyjnej, prywatnej szkoły, w której nacisk kładziony jest na naukę przez doświadczenie, słynącej z autorskich przedmiotów i organizowania wypraw edukacyjnych oraz umożliwiania uczniom dobierania rozszerzeń przedmiotów zgodnie z ich pasjami i talentami.

Nie jest to jedyny krytyczny głos dotyczący systemu oceniania. W artykule “Na czym polega problem z ocenianiem” Sylwia Żmijewska-Kwiręg pisze, że w dyskursie widoczne są dwa podejścia do kwestii oceniania. Po pierwsze, ma ono stanowić niezbędną informację zwrotną na temat danej osoby uczącej się, konieczną do jej dalszego rozwoju. Po drugie, jest to narzędzie kontrolujące poziom wiedzy oraz służące do karania i nagradzania, co ma wpływać na motywację uczniów.

Już na tym etapie pojawiają się duże wątpliwości co do skuteczności obecnego systemu oceniania. To dlatego, że sześciostopniowa skala ocen nie dostarcza precyzyjnej informacji o danym uczniu. 

Liczbowa skala ocen jest nieprecyzyjna. Co bowiem oznacza właściwie, że coś zostało ocenione na czwórkę? – pyta Marcin Szala.

Teoretycznie nauczyciele powinni przyznawać oceny na podstawie ściśle określonych kryteriów. W przypadku niektórych przedmiotów czy konkretnych zadań, sprawę ułatwiają progi procentowe. Coraz częściej jednak precyzyjne określenie tego, co zasługuje na daną ocenę, jest niemożliwe. Jak bowiem opisać efekty uczenia się w postaci nabycia kompetencji miękkich czy rozwinięcia kreatywności? A te m.in. są uznawane za kompetencje przyszłości, wymagane przez pracodawców na całym świecie. 

Oceny nie mają znaczenia

Oceny, dzielone na “dobre” i “złe”, stanowią narzędzie karania i nagradzania, co, znów teoretycznie, ma motywować uczniów do pracy. 

Autorytet szkoły jest coraz mniejszy, więc coraz mniejszy wpływ na uczniów mają i atrybuty ze szkołą związane. Nie działa już metoda kija i marchewki w postaci dobrych i złych ocen – podkreśla Marcin Szala.

Uczniowie coraz częściej zdają sobie sprawę z tego, że otrzymanie gorszego czy lepszego stopnia nie ma wielkiego wpływu na ich życie, a i rodzice nie wyciągną z tego żadnych konsekwencji. Tym bardziej, że psychologowie od lat informują, iż wychowywanie w systemie “kar” i “nagród” nie sprzyja prawidłowemu rozwojowi dzieci.

Jak zachęcać uczniów do ciągłego rozwoju

Jeśli oceny nie dają wystarczającej informacji na temat tego, co tak naprawdę uczniowie potrafią oraz nie motywują ich do nauki, nauczyciele i dyrektorzy szkół stają w obliczu konieczności uzupełnienia systemu o inne sposoby informowania o postępach podopiecznych i zachęcania ich do rozwoju. 

Sposobem na to jest zwiększenie wagi oceniania poprzez łączenie go z czynnikami zewnętrznymi, które zmotywują uczniów – twierdzi Marcin Szala.

Kluczem jest sprawienie, by uczniowie sami czuli się odpowiedzialni za swój rozwój i mieli wpływ na to, w jaki sposób się on odbywa. W Liceum Artes Liberales wprowadzono autorski system oceniania. Nie zrezygnowano w nim rzecz jasna z narzuconej odgórnie skali ocen – są one wystawiane na koniec roku, w trakcie semestrów pojawiają się też wyniki procentowe czy informacje o tym, że coś zostało zaliczone lub nie. To jednak tylko element systemu.

Najważniejszym elementem systemu są raporty na temat każdego ucznia. Są to rozbudowane, rzetelne opisy dotyczące tego, czego w danym okresie ktoś się nauczył, jaką prezentował postawę, jaką zdobył wiedzę. Wszystko jest opatrzone wnikliwymi komentarzami. Stanowi to bardzo konkretną informację zwrotną, zarówno dla ucznia, jak i dla rodziców, na temat tego, co zostało osiągnięte  a co warto jeszcze poprawić. Dzięki temu – co bardzo istotne – każda osoba czuje się zauważona – opowiada Marcin Szala.

Mikropoświadczenia jako element systemu motywacyjnego

W autorskim systemie Liceum Artes Liberales wprowadzono jeszcze jeden, ważny element. Są nim mikropoświadczenia i odznaki cyfrowe wydawane w aplikacji Odznaka+ stworzonej w Instytucie Badań Edukacyjnych Państwowym Instytucie Badawczym. Kilka razy w roku uczniowie biorą udział w ciekawych projektach, których zwieńczeniem jest otrzymanie mikropoświadczenia. Czym to różni się od zwykłej oceny wpisanej do dziennika?

Kluczowa jest tu warstwa komunikacyjna. Mikropoświadczenia i cyfrowe odznaki muszą być bardzo dobrze opisane, kryteria ich otrzymania są precyzyjne. Ich niewątpliwą zaletą jest też to, że można się nimi pochwalić, np. opublikować w mediach społecznościowych. Dzięki temu jego czy jej sukces wykracza poza mury szkoły – ta staje się jednostką certyfikującą. Mikropoświadczenia mają jeszcze jedną zaletę. Pozwalają na uruchomienie bardzo ludzkiego czynnika, jakim jest zbieractwo, kolekcjonowanie kolejnych poświadczeń może być bardzo satysfakcjonujące – tłumaczy Marcin Szala. 

*Marcin Szala – innowator edukacyjny, współzałożyciel Liceum Artes Liberales w Warszawie, nowoczesnej szkoły, która działa w oparciu o założenie, że sukces akademicki jest pochodną rozwoju osobistego, a efektywna nauka może być interdyscyplinarna i zanurzona w doświadczaniu świata. Ekspert, autor artykułów o edukacji, panelista i prelegent konferencji. Wcześniej był dyrektorem programowym instytucji szkolącej wykładowców i nauczycieli Collegium Wratislaviense oraz jednym z dyrektorów i współtwórców prestiżowego, międzynarodowego liceum w Warszawie Akademeia High School. Uczy i opracowuje programy zajęć krytycznego myślenia. Posiada doświadczenie prowadzenia zajęć w systemie polskiej matury, IB oraz A-level. Absolwent Uniwersytetu Oksfordzkiego na kierunku fizyka i filozofia, stypendysta Towarzystwa Szkół Zjednoczonego Świata. Uczestnik programu Leadership Academy for Poland, członek TrendHouse, fellow Salzburg Global Seminar.

Źródła:

1. https://ceo.org.pl/na-czym-polega-problem-z-ocenianiem/

The post Mikropoświadczenia skutecznie motywują do nauki appeared first on Mikropoświadczenia.

Cenne uwagi uczestników pilotażu

Tym razem członkowie Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń, zaproszeni goście oraz eksperci Instytutu Badań Edukacyjnych Państwowego Instytutu Badawczego spotkali się online. Wysłuchali prezentacji Martyny Leciejewicz, ekspertki kluczowej w projekcie dotyczącym mikropoświadczeń, na temat postępów prac w pilotażu. 

Od ostatniego wystąpienia ekspertki upłynął rok, w czasie którego otwarto dwie nowe ścieżki w pilotażu. Obok już istniejącej – ICT – powstały: ścieżka dla uczelni i szkół wyższych oraz marketingowa. 

Z dużą satysfakcją otwieramy nową ścieżkę pilotażową dla szkolnictwa wyższego, w której weźmie udział 20 uczelni z całej Polski. Ten krok znacząco poszerza zasięg naszych działań i pozwala jeszcze skuteczniej łączyć elastyczne formy kształcenia z realnymi oczekiwaniami studentów oraz rynku pracy. Kontynuujemy systematyczne zbieranie uwag od uczestniczących podmiotów, dzięki czemu możemy precyzyjnie odpowiadać na ich potrzeby. Równolegle rozwijamy naszą aplikację pod kątem technologicznym tak, aby była bardziej intuicyjna, skalowalna i gotowa na kolejne etapy wdrożeń – mówiła Martyna Leciejewicz.

Ekspertka IBE PIB podkreśliła, że dotychczas uczestnicy pilotażu opracowali 51 mikropoświadczeń, wydali 2600, zaś odebranych zostało 441. 

Jerzy Furman, ekspert ds. mikropoświadczeń w IBE PIB, pokazał, jak wyglądał dotychczas proces tworzenia opisów mikropoświadczeń przez uczestników pilotażu. Jak zaznaczył, współpraca oparta na relacji partnerskiej, która ułatwiła szczerą i otwartą komunikację, przebiegła w sposób sprawny i zaowocowała wypracowaniem najlepszych rozwiązań dla wszystkich podmiotów.

Rola Wydawców – case studies

Następnie głos zabrali przedstawiciele dwóch podmiotów biorących udział w pilotażu. Rafał Uhl i Anna Tykwińska z  Uczelni Techniczno-Handlowej im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie przybliżyli zebranym przebieg swojej współpracy z IBE PIB.

Mikropoświadczenia to szansa dla uczelni, by rozszerzyć swoją ofertę o krótkie formy szkoleniowe oraz wydać potwierdzenie zdobycia konkretnych umiejętności w trakcie studiów – jeszcze przed dyplomem. Współpraca z IBE PIB daje nam możliwość współtworzenia intuicyjnego, bezkosztowego rozwiązania, które jest wiarygodne dla użytkowników – zaznaczył Rafał Uhl.

Natomiast Anna Kania, prezes Polskiego Instytutu Kompetencji Przyszłości (PIKP), opowiedziała członkom Grupy Doradczej nie tylko o przebiegu prac w pilotażu, lecz także o planach PIKP na przyszłość dotyczących dalszego wdrażania mikropoświadczeń, m.in. edukowania społeczeństwa i promowania mikropoświadczeń. Jednym z najistotniejszych punktów tych działań ma być szerzenie wiedzy o wartości, jaką niesie zdobywanie mikropoświadczeń np. na rynku pracy. 

Widzimy rosnące zainteresowanie mikropoświadczeniami i cieszy nas, że ta forma potwierdzania kompetencji zaczyna realnie wspierać rozwój pracowników oraz organizacji. Największym wyzwaniem pozostaje dziś niska świadomość tego narzędzia na rynku, dlatego jako PIKP mocno stawiamy na edukację i zapraszamy do współpracy wszystkie podmioty zaangażowane w rozwój mikropoświadczeń. Wierzymy, że poprzez wspólne działania – wywiady, artykuły, inicjatywy edukacyjne – możemy dużo szybciej budować zrozumienie i jakość całego systemu – podkreśliła Anna Kania z PIKP.

Zdaniem przedstawicielki PIKP “mikropoświadczenia to narzędzie idealne”. Zapewniają szybką i wiarygodną walidację kompetencji, są widoczne na rynku pracy, stanowią jasne odniesienie do standardów kwalifikacji i dają posiadaczowi możliwość zbudowania własnej ścieżki rozwoju. 

Dzięki współpracy PIKP z IBE PIB opracowano mikropoświadczenie “AI w tworzeniu treści cyfrowych: podstawy i możliwości”, które przyznano 440 osobom. 33 proc. z uprawnionych odebrało już swoje poświadczenia.

Jak zostać wydawcą w systemie mikropoświadczeń 

W ostatnim wystąpieniu dr Wojciech Stęchły, główny ekspert w projekcie dotyczącym mikropoświadczeń w IBE PIB, przybliżył zebranym schemat akredytacji wydawców w powstającym Krajowym Systemie Mikropoświadczeń. Podkreślił, jak istotne jest, aby podmioty, które tworzą mikropoświadczenia, były nie tylko instytucjami o dużej renomie, lecz także, by były świetnie przygotowane do tego procesu, zarówno pod kątem merytorycznym, jak i technicznym oraz kadrowym. W związku z tym formularz akredytacji wydawców w systemie jest bardzo skrupulatnie opracowywany i nieustannie doskonalony. 

W spotkaniu wzięli udział następujący Członkowie Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń:

prof. Andrzej Kraśniewski, Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich

Marek Michajłowicz, Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy

Aleksandra Wąsik, Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych/ Związek Nauczycielstwa Polskiego

Agnieszka Dec, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej

Bogusław Dębski, Polskie Towarzystwo Informatyczne, Sektorowa Rada ds. Kompetencji – Informatyka

Barbara Worek, Sektorowa Rada ds. Kompetencji – Usługi Rozwojowe

Agnieszka Majcher-Teleon, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

The post Czerpiemy z doświadczeń. O roli wydawców mikropoświadczeń appeared first on Mikropoświadczenia.

Mikropoświadczenia na uczelniach 

Rozwój nowych technologii oraz wynikające z niego zmiany na rynku pracy powodują, że dotychczasowe formy kształcenia oraz potwierdzania wiedzy w szkolnictwie wyższym przestają odpowiadać na wszystkie potrzeby. Pracodawcy coraz częściej oczekują od kandydatów konkretnych i potwierdzonych umiejętności, mniejszą wagę przykładają zaś do ogólnych informacji zawartych na dyplomach ukończenia studiów. 

Tu właśnie zaczyna się rola mikropoświadczeń w świecie akademickim. Uczelnie jako wydawcy mikropoświadczeń mogą zaoferować studentom najwyższej jakości kursy oraz inne krótsze formy uczenia się, które kończyłyby się uzyskaniem przez nich poświadczeń, również cyfrowych. Dzieje się to już na szeroką skalę w krajach zachodnich – tak wynika m.in. z raportu Komisji Europejskiej “Micro-credentials in Higher Education” z 2024 r. 

Polskie uczelnie muszą nadążyć za tym trendem w edukacji, ponieważ to może być jeden z czynników, które będą wkrótce decydowały, czy przyciągną i zatrzymają studentów oraz pracowników akademickich. 

W Polsce mamy bardzo bogate środowisko instytucji szkolnictwa wyższego: państwowe, prywatne, wielkie uniwersytety, mniejsze akademie nauk stosowanych, wyspecjalizowane szkoły wyższe itd. Ten naturalny rozwój różnorodności, który obserwujemy od kilkudziesięciu już lat, niesie za sobą także nowe formy kształcenia, ale domaga się również nowych poświadczeń i formatów – mówi dr Wojciech Stęchły, główny ekspert ds. projektowania rozwiązań cyfrowych dla rozwoju umiejętności w projekcie dotyczącym mikropoświadczeń w IBE PIB.

Jak mikropoświadczenia mogą pomóc uczelniom?

Z raportu „Czy polskie uczelnie są gotowe na mikropoświadczenia?”, opublikowanego w 2024 roku przez Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy, wynikało, że – odpowiadając wprost na pytanie zawarte w tytule – nie w pełni. Stan wiedzy na temat mikropoświadczeń był w okresie objętym badaniem bardzo różny, część pracowników akademickich nigdy nie zetknęła się nawet z samym terminem.

Nieco inaczej wygląda to pod koniec 2025 r. Od dwóch lat idea mikropoświadczeń jest promowana przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy. Projekt, w całości poświęcony tej formie dokumentowania umiejętności, pierwotnie skupiał się na branży ICT.

Z czasem został rozszerzony o nową grupę – środowisko akademickie. Trzecia faza pilotażu projektu jest właśnie jej poświęcona. Do współpracy z IBE-PIB dołączają kolejne uczelnie. Na początku lipca 2025 roku pojawiła się informacja, że Politechnika Opolska jako pierwsza w Polsce uczelnia wydała mikropoświadczenie w aplikacji Odznaka+.

To nie było pierwsze mikropoświadczenie wydane przez uczelnię w Polsce, ale pierwsze w aplikacji Odznaka+ i w ramach projektu Mikropoświadczenia w IBE. Dzięki temu i kolejnym doświadczeniom możemy zbierać i porządkować przykłady mikropoświadczeń, a także – wspólnie ze środowiskiem akademickim – zaproponować rekomendacje dotyczące standaryzacji mikropoświadczeń w Polsce – komentuje dr Wojciech Stęchły. 

Dlaczego to takie ważne, by uczelnie w Polsce otworzyły się na nowe formy poświadczania wiedzy oraz umiejętności, w tym na mikropoświadczenia? O odpowiedź na to pytanie poprosiliśmy Jolantę Urbanikową z Uniwersytetu Warszawskiego, ekspertkę ds. umiędzynarodowienia kształcenia.

Mikropoświadczenia są dla uczelni szansą. Po pierwsze, mogą pozwolić na szybkie aktualizowanie treści nauczania i efektów uczenia się. Tradycyjne programy kształcenia z czasem stają się zbyt konserwatywne i niedopasowane do potrzeb np. rynku pracy. Ich zmiana, aktualizacja i dostosowanie do potrzeb interesariuszy odnośnie treści i formy kształcenia, jak również podejścia dydaktycznego, wymaga czasu ze względu na wymogi proceduralne. Krótkie formy uczenia się zakończone uzyskaniem mikropoświadczenia zapewnią możliwość zdobycia kompetencji poszukiwanych tu i teraz – wyjaśnia Jolanta Urbanikowa i kontynuuje:

Po drugie, mikropoświadczenia mogą stać się sposobem na zwiększenie poziomu umiędzynarodowienia kształcenia na polskich uczelniach, jeśli te zaoferują kursy prowadzące do nadania mikropoświadczenia w różnych językach, szczególnie w języku angielskim, zorientowane na kształcenie zdalne również studentów międzynarodowych, także przy udziale wykładowców zagranicznych. Takie inicjatywy mogą stanowić krok w kierunku uruchamiania całych kierunków studiów w językach obcych, co z kolei może się przełożyć na większe zainteresowanie studentów i doktorantów spoza naszego kraju, a także przyciągnie zagraniczną kadrę na polskie uniwersytety. Ważne, by były to także kursy opracowane wspólnie przez nauczycieli akademickich z różnych krajów i kręgów kulturowych, np. w ramach sojuszy uniwersytetów europejskich, co znacznie wzbogaci ofertę dydaktyczną uczelni i uczyni ją bardziej atrakcyjną.

Drop-outy – czy mikropoświadczenia mogą je powstrzymać?

Zdaniem ekspertki UW mikropoświadczenia mogą pomóc polskim uczelniom w jeszcze jednej, bardzo ważnej kwestii. Jak podaje “Polityka”, w roku akademickim 2025/2026 naukę na uczelniach rozpoczyna około 400 tys. studentów. Co trzeci z nich na którymś etapie z niej zrezygnuje. 

Wiele osób podejmuje taką decyzję, ponieważ uznaje studia za zbyt długie i czasochłonne, co utrudnia im łączenie nauki z pracą. Dla części z nich uzyskanie dyplomu nie stanowi już kluczowego elementu rozwoju zawodowego i budowania kariery.

Jak to wpływa na funkcjonowanie uczelni? Znacząco, zarówno w wymiarze finansowym, jak i wizerunkowym. W przypadku uczelni publicznych liczba studentów decyduje o wysokości subwencji budżetowych, natomiast szkoły niepubliczne utrzymują się głównie z czesnego wpłacanego przez studiujących. Spadek zainteresowania studiami oznacza zatem mniejsze przychody, a także osłabienie pozycji i prestiżu uczelni.

Uczelnie i szkoły wyższe próbują przeciwdziałać temu zjawisku na różne sposoby, m.in. powstają programy antydropoutowe (np. “Zostań na UW!, “Anty drop-out ANS Gniezno” itd.). Rozwiązaniem, które coraz częściej rozważają władze uczelni, jest włączanie do oferty mikropoświadczeń, ponieważ te są odpowiedzią na problemy m.in. z czasochłonnością czy niedopasowaniem oferty akademickiej do wymagań rynku pracy. 

Jeśli chodzi o drop-out to wciąż nie jest zbadane, w jaki sposób mikropoświadczenia mogą go ograniczyć, ale czysto intuicyjnie – studenci chcący zrezygnować przed uzyskaniem dyplomu, mogą wciąż pozostać na uczelni i korzystać z krótszych form uczenia się i zbudować swój “dyplom” z mniejszych poświadczeń umiejętności. Mikropoświadczenia mogą w ten sposób być gromadzone na poczet większych poświadczeń, pełnej kwalifikacji, a być może wkrótce tworzyć pełną kwalifikację. To doskonała oferta dla tych osób uczących się, które nie mogą lub nie chcą poświęcić 2 czy 3 lat wyłącznie na studiowanie i wolą gromadzić mniejsze poświadczenia, łącząc naukę z życiem zawodowym i prywatnym w dopasowany do swoich potrzeb sposób – przekonuje Jolanta Urbanikowa.

Źródła:

1. Raport KE “Micro-credentials in Higher Education” 
2. “Mikropoświadczenia – czym są i dlaczego warto je zdobywać”, https://bid.uw.edu.pl/mikroposwiadczenia-czym-sa-i-dlaczego-warto-je-zdobywac/
3. https://microcredentials.pl/mikroposwiadczenia-na-polskich-uczelniach-czy-jestesmy-na-to-gotowi/
4. https://microcredentials.pl/pierwsza-polska-uczelnia-z-mikroposwiadczeniami-w-aplikacji-odznaka/
5. “Studenci chwilowi”, Polityka 1-10-2025.

The post Mikropoświadczenia to szansa dla uczelni w Polsce appeared first on Mikropoświadczenia.

6 października 2025 r. w Warszawie odbyło się siódme spotkanie Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń. Tym razem rozmowy ekspertów koncentrowały się wokół prawnych aspektów wdrażania mikropoświadczeń w Polsce.

Zagadnienia prawne są zazwyczaj najtrudniejsze i w przypadku mikropoświadczeń nie jest inaczej. Dlatego dyskusję należy rozpocząć od pytania, czy regulacje prawne dotyczące mikropoświadczeń są w Polsce konieczne – zaznaczył podczas wprowadzenia Michał Nowakowski, lider projektu dotyczącego mikropoświadczeń w Instytucie Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytucie Badawczym. 

Odznaka+ w obliczu strategicznych decyzji

Dyskusje dotyczące prawnych aspektów wdrażania mikropoświadczeń w Polsce poprzedziło wystąpienie Grzegorza Tylka, product ownera aplikacji Odznaka+, który opowiedział członkom Grupy Doradczej o postępach w pracy nad tym narzędziem. 

W swojej prezentacji odniósł się również do planów rozwoju aplikacji – zarówno  w kolejnym etapie pilotażu, jak i w dalszej perspektywie jej funkcjonowania. Wiele decyzji dotyczących przyszłości Odznaki+ oraz tworzonego wokół niej systemu będzie powiązanych z wymogami Unii Europejskiej, do których Polska będzie musiała się dostosować. Dyskutowano o planach związanych z integracją aplikacji z Węzłem Krajowym (PESEL) oraz zapewnieniem jej zgodności z europejskim portfelem mObywatel / EDC, opartym na standardzie Verifiable Credentials.

Mikropoświadczenia – jak regulować, by nie przeregulować?

Rozważania dotyczące wpływu odgórnych regulacji unijnych na kształt pierwszego polskiego narzędzia do wydawania cyfrowych poświadczeń były wstępem do najważniejszego tematu spotkania – prawnych aspektów mikropoświadczeń w Polsce. 

Członkowie grupy doradczej wysłuchali wystąpienia dr. Sławomira Szymczaka z IBE PIB, który przeanalizował przykłady systemów mikropoświadczeń z innych krajów oraz ich uwarunkowań prawnych.

Wdrażanie mikropoświadczeń na podstawie zalecenia Rady UE z 2022 r. to bardzo dobry punkt wyjścia. Warto przyjrzeć się jednak doświadczeniom innych krajów, od mocnych regulacji nowozelandzkich czy estońskich, po bardzo elastyczny rynek mikropoświadczeń w USA. W efekcie może okazać się, że rozwiązania pośrednie – jak choćby chorwacka ustawa o edukacji dorosłych, rozwiązania przyjęte w Hiszpanii, odrębne dla szkolnictwa wyższego oraz szkoleń i kształcenia zawodowego, australijskie Krajowe Ramy Mikropoświadczeń lub podobne, niewiążące wytyczne w wybranych prowincjach Kanady – są najlepszą podpowiedzią dla twórców systemu mikropoświadczeń tworzonego w Polsce – mówił dr Sławomir Szymczak, główny ekspert w projekcie dotyczącym mikropoświadczeń w IBE PIB.

Ważnym głosem w dyskusji była wypowiedź Szymona Kurka z PARP, który zwrócił uwagę, że tak naprawdę ważniejsze od pytania, czy powinny być regulacje dotyczące mikropoświadczeń w Polsce – bo te i tak prędzej czy później powstaną – jest kwestia tego, jak powinny zostać sformułowane ich zapisy, by można było uniknąć ograniczeń wynikających z tzw. “przeregulowania”.

Jeśli zapisy będą bardzo szczegółowe i pozostawią niewielkie pole do interpretacji, trudniej będzie wprowadzać zmiany i dopasowywać się do potrzeb rynku – przestrzegł Szymon Kurek.

Zdaniem lidera projektu dotyczącego mikropoświadczeń to rzeczywiście kwestia kluczowa. W przypadku naszego kraju mamy do czynienia z sytuacją unikatową – decyzje dotyczące kształtu regulacji będzie można podjąć na podstawie rekomendacji zebranych na podstawie pilotażu mikropoświadczeń prowadzonego w IBE PIB.

Każde rozwiązanie w zakresie regulacji prawnych mikropoświadczeń lub ich braku ma swoje wady i zalety. Warto jednak mieć na uwadze to, że są kraje w których są takie regulacje, ale liczba dostępnych mikropoświadczeń jest znikoma, system po prostu nie działa. W projekcie przyjęliśmy odmienną logikę. Najpierw tworzymy rozwiązanie, testujemy je i tworzymy zasób mikropoświadczeń. Regulacje prawne, jeśli się pojawią, będą wtórne wobec gotowych, już dostępnych i funkcjonujących na rynku mikropoświadczeń – podkreślił Michał Nowakowski.

W spotkaniu wzięli udział:

Bogusław Dębski, Polskie Towarzystwo Informatyczne, Sektorowa Rada ds. Kompetencji – Informatyka

prof. dr hab. Andrzej Kraśniewski, Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich

Szymon Kurek, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Agnieszka Majcher-Teleon, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Aleksandra Wąsik, Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych/ Związek Nauczycielstwa Polskiego

Agnieszka Dec, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej

Marek Michajłowicz, Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy

The post Między regulacją a elastycznością. Polska droga do mikropoświadczeń appeared first on Mikropoświadczenia.

Noah Geisel to dobrze znana postać w świecie edukacji w Stanach Zjednoczonych. Jest twarzą i architektem Badge Summit – konferencji, którą wymyślił i zbudował od podstaw, by o kompetencjach nie tylko teoretyzować, lecz także dyskutować w oparciu o konkretne przykłady. Stworzył przestrzeń, w której innowacje w edukacji spotykają się z praktyką, a technologia staje się narzędziem potwierdzania i doceniania realnych umiejętności. 

Na co dzień rozwija mikropoświadczenia na University of Colorado Boulder jako Micro-Credential Program Manager, pomagając studentom i profesjonalistom w czytelnym dokumentowaniu tego, co naprawdę potrafią.  

Jeśli mikropoświadczenia i odznaki mają swoją scenę, to właśnie Noah Geisel dba o to, by światła reflektorów padały na ludzi i ich umiejętności – mówią o nim jego przyjaciele.

To za jego sprawą  podczas tegorocznego The Badge Summit @ CU Boulder Martyna Leciejewicz i Michał Nowakowski z Instytutu  Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego mogli zaprezentować polskie podejście do mikropoświadczeń. Wykorzystaliśmy tę okazję by porozmawiać z Noah.  

Microcredentials Polska: Patrząc wstecz na tegoroczny Badge Summit – jak podsumowałbyś wartość, jaką wnosi do tego wydarzenia społeczność ekspertów i praktyków?

Noah Geisel: Kluczowym słowem jest “społeczność”. Uczestnicy Badge Summit nie tylko biorą w nim udział, lecz także stają się częścią aktywnej społeczności, która ucieleśnia zasady połączonego uczenia się: jest kierowana zainteresowaniami, otwarta na kontakty, wspierana przez rówieśników i zorientowana na wspólny cel. To zmienia naszych prelegentów z nadawców w partnerów do współpracy, a biernym dotąd uczestnikom pozwala stać się osobami odważnie podejmującymi ryzyko i twórcami. Obserwowanie tego jest niezwykle inspirujące, a kierowanie tym to wielki zaszczyt. Szczerze mówiąc, nie ma to nic wspólnego z mikropoświadczeniami. Chodzi po prostu o ludzi, którzy wierzą, że mogą zmienić świat i którzy znajdują w sobie przestrzeń, by zacząć działać.

MP: W jakim kierunku zmierzają mikropoświadczenia? Jakie kluczowe zmiany lub trendy obserwujesz w tym obszarze?

NG: Myślę, że to, co zobaczyliśmy w tym roku, to wyraźny sygnał, że mikropoświadczenia przechodzą z fazy obiecującego potencjału do etapu jego faktycznego urzeczywistniania. Dla większości ludzi idea mikropoświadczeń sprowadzała się dotąd do tworzenia programów i wydawania samych poświadczeń. Ale, co ciekawe, po raz pierwszy powszechne staje się szersze podejście ekosystemowe, które podkreśla wagę pytania – “I co dalej?”, czyli, co stanie się po tym, jak ludzie zdobędą już swoje poświadczenie. To naprawdę ekscytujący kierunek. Wszystkie te atrakcyjne, „błyszczące” aspekty technologii, jak przenośne odznaki czy cyfrowe portfele, mają sens tylko wtedy, gdy osoby, które zdobywają poświadczenia, faktycznie mogą z nich aktywnie korzystać. Przez lata było to postrzegane jako niszowy pogląd, dlatego to tak istotne, że to podejście zyskuje coraz większe uznanie.

MP: Z Twojej perspektywy – czego USA mogą się nauczyć od Europy czy krajów takich jak Polska w kontekście budowania narodowych i regionalnych ekosystemów mikropoświadczeń?

NG: Przychodzą mi na myśl dwie bardzo ważne lekcje. Po pierwsze, przestroga, że ustandaryzowane ramy nie są uniwersalnym rozwiązaniem. Nawet jeśli dany kraj przyjmie jakąś ramę programową opracowaną przez uznanych ekspertów, nie oznacza to automatycznie, że jej wdrożenie odbije się szerokim echem i będzie uznane przez miliony odbiorców. Po drugie, należy unikać pracy w silosach. Polska jest tu szczególnie inspirującym przykładem pod względem skali, jaką można szybko osiągnąć, współpracując ponad podziałami. Udało się tu połączyć wielu interesariuszy (z sektorów przemysłu, edukacji, ministerstw, organizacji pozarządowych). To pozwala im dostrzec, że są wzajemnie powiązani, a wręcz od siebie zależni.

MP: A z drugiej strony – jakie osiągnięcia czy praktyki z USA, Twoim zdaniem, warto byłoby rozważyć w Europie?

NG: W Stanach mamy inne uwarunkowania polityczne, takie jak „Local Control” (autonomia władz lokalnych w podejmowaniu decyzji dotyczących edukacji (przyp. Microcredentials Polska), które sprawiają, że trudno jest osiągnąć ustandaryzowane rozwiązania na poziomie krajowym. To sprawia, że środowisko jest bardziej elastyczne i zachęca do eksperymentowania i przedsiębiorczości. Wygląda na to, że mamy więcej swobody, by „wypuszczać w świat” nawet bardzo niedoskonałe, wczesne projekty. To pozwala na częstszą i bardziej wartościową informację zwrotną, co przyspiesza postęp w kolejnych etapach prac.

MP: Gdybyś miał podsumować aktualny stan cyfrowych poświadczeń w kilku zdaniach – co byś powiedział?

NG: W ciągu nieco ponad dekady ta dziedzina przeszła z czegoś, o czym słyszało zaledwie kilka osób na świecie, w coś, z czym setki milionów ludzi mają bezpośredni kontakt. Niezależnie od tego, czy dzieje się to w szkole, pracy, organizacji członkowskiej, czy przez platformy, takie jak Duolingo, Snapchat, Lyft czy aplikacje sportowe – cyfrowe poświadczenia stają się normą. Punktem zwrotnym na rynku jest to, że upowszechnienie tych rozwiązań sprawi, iż konsumenci zdadzą sobie sprawę z tego, czego potrzebują od produktów i zaczną tego wymagać. Dla dostawców, którzy wstrzymywali się z rozwojem kluczowej infrastruktury z powodu braku zwrotu z inwestycji (ROI), to zapotrzebowanie jest wyczekiwanym sygnałem. Ten sygnał to, moim zdaniem, punkt zwrotny, który pozwoli nam szybciej dotrzeć do przyszłości, o jakiej marzyliśmy.

MP: Na koniec: jaką radę lub przesłanie chciałbyś przekazać studentom i absolwentom, którzy poruszają się w zmieniającym się świecie kompetencji, poświadczeń i pracy?

NG: Wasza praca nad poszerzaniem kompetencji to inwestycja w siebie, ale pamiętajcie – nie robicie tego tylko dla własnej satysfakcji. Choć w dużej mierze jesteście zależni od innych uczestników tego ekosystemu i tego, jak wywiązują się ze swoich obowiązków, wy też macie swoje zadania: zdobywać poświadczenia, odczuwać dumę z ich posiadania, wiedzieć, jak o nich opowiadać i jak je stosować, a co najważniejsze – faktycznie je wykorzystywać.

The post Mikropoświadczenia to dopiero początek. Noah Geisel o ludziach, społeczności i przyszłości edukacji appeared first on Mikropoświadczenia.

Czytaj dalej, a dowiesz się:

• Jakie znacznie dla firm ma budowanie ścieżek karier pracowników?
• Jak obecnie wyglądają rozwiązania związane z budowaniem ścieżek karier w firmach?
• Jak mikropoświadczenia mogą wspomóc te procesy?

Ścieżki karier pracowników a strategie firm

Budowanie ścieżek karier pracowników to jeden z najważniejszych procesów wewnętrznych firm. Pozwala on zaplanować i wspierać rozwój zawodowy każdego członka zespołu. Zyskują na tym zarówno pracownik, jak i pracodawca, ponieważ celem jest stworzenie klarownych, dostosowanych do kompetencji i aspiracji jednostki możliwości rozwoju, które jednocześnie odpowiadają na potrzeby i cele biznesowe firmy. 

Do kluczowych elementów dobrze zaplanowanej ścieżki kariery pracownika należą:

• analiza kompetencji,
• określenie celów zawodowych,
• transparentność (jasne zasady awansu oraz ściśle określone oczekiwania wobec pracownika na różnych etapach jego rozwoju),
• dostęp do narzędzi sprzyjających rozwojowi, m.in. szkoleń,
• regularna komunikacja przełożonego z pracownikiem na temat postępów, oczekiwań i możliwości.

Dobrze zaplanowana ścieżka kariery danego pracownika uwzględnia coś więcej niż awans pionowy (przechodzenie na coraz wyższe stanowiska). Przemyślany system tego typu uwzględnia różnorodne formy rozwoju:

• poziome (zmiana stanowiska wewnątrz tej samej struktury), 
• eksperckie (specjalizacja w wybranym obszarze), 
• projektowe (udział w inicjatywach rozwojowych),
• menedżerskie (ścieżka liderska).

Budowanie ścieżek karier w praktyce

Obecnie mamy do czynienia z szybką dezaktualizacją rozmaitych kompetencji. W obliczu związanych z tym wyzwań przemyślane zarządzanie karierami staje się kluczowym elementem strategii HR – nie tylko jako narzędzie rozwoju, lecz także jako sposób na zatrzymanie talentów i przygotowanie organizacji na kolejne wyzwania. 

W praktyce jednak daleko nam do tej idealnej wizji. W Polsce część dużych korporacji może pochwalić się dobrze prowadzonymi procesami budowania ścieżek karier. Jednak większość pracodawców na bieżąco szuka rozwiązań, gdy wymaga tego od nich sytuacja – mówi Klaudia Wacek, MyPath Program Lead w Manpower Group. 

Z czego wynika to, że tak wiele firm nie ma odpowiednich programów oraz narzędzi do tworzenia ścieżek rozwoju pracowników? Na to pytanie nie ma jednej odpowiedzi, choć w przypadku mniejszych przedsiębiorstw decydujące są koszty związane zarówno z zakupem odpowiednich programów, jak i zatrudnienia specjalisty odpowiedzialnego za tę kwestię. Inne powody to:

• brak świadomości powiązań między umożliwieniem rozwoju pracowników a wzrostem przychodów firmy,
• skupienie się na krótkoterminowych celach przedsiębiorstwa,
• niedocenianie wpływu inwestowania w rozwój pracowników na realizację strategii biznesowej firmy,
• brak odpowiednich danych i narzędzi do budowania ścieżek karier.

Tymczasem, jak wynika z raportu firmy Michael Page “Talent Trends 2025”, rozwój kariery należy od lat do pierwszej piątki najważniejszych wskaźników zadowolenia z pracy osób aktywnych zawodowo na całym świecie (Job Satisfaction Index). 

To pracownik ponosi odpowiedzialność za to, jak wygląda jego kariera, ale rolą pracodawcy jest dostrzeżenie jego potencjału i wspieranie go w drodze do rozwoju, co wzmacnia również pozycję firmy na rynku pracy – podkreśla Klaudia Wacek.

Mikropoświadczenia potrzebne do budowania ścieżek karier

Barierą dla wielu firm, które nie są dużymi korporacjami, jest brak dostępu do systemów, które pozwalałyby na bieżące monitorowanie kompetencji, osiągnięć i potencjału pracowników. Bez takich danych trudno zbudować realne i dopasowane ścieżki kariery. Rozwiązaniem, które może ten problem ograniczyć, są mikropoświadczenia. 

Nawet nieduże firmy mogą zbudować system poświadczania kwalifikacji zdobywanych przez swoich pracowników na bazie mikropoświadczeń. Konieczna jest tu praca zespołów HR, które dokładnie opiszą wymagania dla poszczególnych stanowisk i ról. To daje pracownikom jasny obraz tego, co muszą zrobić, by awansować lub zmienić ścieżkę rozwoju. Następnie – w zależności od zdobywanych kompetencji – mogą otrzymywać odznaki cyfrowe, które dokumentują ich rozwój wewnątrz firmy.

Mikropoświadczenia wydawane w aplikacji Odznaka+ mogą stanowić bardzo cenną informację na temat rozwoju danej osoby wewnątrz firmy. Śledząc zbudowaną z nich ścieżkę, pracodawca wie, kiedy należy przyznać awans, czy umiejętności danej osoby nie mogłyby zostać wykorzystane lepiej na innym stanowisku, może zaprosić pracownika do rekrutacji na nowe stanowisko, wiedząc, że posiada odpowiednie kompetencje. Takie podejście nie tylko ułatwia planowanie ścieżek kariery, lecz także ogranicza odpływ talentów z firmy. Co więcej, pomaga je identyfikować tam, gdzie dotąd mogły pozostawać niezauważone – tłumaczy Klaudia Wacek

Jak zauważa Klaudia Wacek, mikropoświadczenia to również inwestycja w przyszłość – zarówno z punktu widzenia pracownika, jak i pracodawcy. 

Kompetencje, które dziś są mniej istotne, mogą okazać się kluczowe za kilka lat. Przechowywane w systemie mikropoświadczeń dane pozwalają wrócić do nich w odpowiednim momencie – podkreśla ekspertka.

W praktyce oznacza to, że pracodawca zyskuje narzędzie do świadomego zarządzania rozwojem pracowników. Może w porę zauważyć, że dana osoba osiągnęła już maksimum możliwości na swoim stanowisku i warto zaproponować jej nowe wyzwania – zanim zdecyduje się odejść.

Kluczowym aspektem skutecznego wdrożenia mikropoświadczeń jest ich integracja z firmowymi systemami HR oraz z procesami ocen pracowniczych.

Ważne, by system mikropoświadczeń był możliwy do zintegrowania z wewnętrznymi systemami HR-owymi. Zamiast mnożyć aplikacje, należy sprawić, by wszystkie dane dotyczące ścieżki kariery pracownika znajdowały się w jednym miejscu. Tylko wtedy system jest przejrzysty i wspiera realne decyzje rozwojowe, zamiast je komplikować – podsumowuje Klaudia Wacek. 

Źródła:

1. “Talent Trends 2025”, https://www.michaelpage.pl/en/talent-trends.

The post Jak zatrzymać talenty w firmach? Odpowiedzią mogą być mikropoświadczenia appeared first on Mikropoświadczenia.

Pilotaż mikropoświadczeń – realny wpływ na kształt mikropoświadczeń

Możliwość współtworzenia nowego rozwiązania w edukacji i na rynku pracy oraz wpływ na ostateczny kształt systemu mikropoświadczeń w Polsce – to główne powody, które skłoniły władze Politechniki Opolskiej do przyłączenia się do pilotażu projektu dotyczącego mikropoświadczeń w Instytucie Badań Edukacyjnych Państwowym Instytucie Badawczym. 

Jesteśmy zdania, że mikropoświadczenia pozwalają lepiej rozpoznawać kompetencje, a to sposób na dokumentowanie konkretnych umiejętności i wiedzy, które często nie są dostrzegane w tradycyjnych dyplomach czy certyfikatach. Dzięki nim można przedstawić swoje rzeczywiste kompetencje na rynku pracy. Udział w pilotażu projektu mikropoświadczeń daje według nas realną możliwość współtworzenia tego rozwiązania w Polsce. Mamy pewność, że zgłaszane przez nas w trakcie współpracy uwagi, potrzeby i doświadczenia, zostaną uwzględnione przy tworzeniu ostatecznego kształtu systemu mikropoświadczeń, co jest dla nas bardzo ważne – mówi dr Anida Stanik-Besler, Prorektor ds. kształcenia Politechniki Opolskiej. 

Ma to również ogromne znaczenie dla twórców systemu. Jak podkreśla Michał Nowakowski, lider projektu dotyczącego mikropoświadczeń w IBE PIB, doświadczenia każdego z uczestników pilotażu pomagają uczynić system bardziej skutecznym i odpowiadającym na prawdziwe potrzeby jego użytkowników.

Doświadczenia każdej instytucji biorącej udział w pilotażu są dla nas niezwykle cenne. Współpraca z uczelniami takimi jak Politechnika Opolska daje nam nie tylko wgląd w to, jak mikropoświadczenia działają w praktyce, lecz także pozwala nam spojrzeć na mikropoświadczenia z perspektywy oczekiwań szkolnictwa wyższego oraz rynku pracy. To właśnie dzięki takiemu partnerskiemu podejściu mamy szansę zbudować rozwiązanie, które będzie praktyczne, przejrzyste i odpowiadające na potrzeby zarówno instytucji edukacyjnych, pracodawców, jak i pracowników – zaznacza Michał Nowakowski. 

Politechnika Opolska przeciera szlaki 

Współpraca między IBE PIB a Politechniką Opolską okazała się efektywna. Dowodem na to są dobrze opisane, wartościowe mikropoświadczenia. 

Od pierwszy spotkań roboczych obserwowaliśmy, że przedstawiciele Politechniki Opolskiej są otwarci na innowacje, profesjonalni i chcą, aby uczelnie korzystały z nowoczesnych rozwiązań edukacyjnych. Współpraca stanowiła przestrzeń do wzajemnego uczenia się i wymiany wiedzy przy okazji tworzenia standardu mikropoświadczeń – opowiada dr Niki Derlukiewicz, ekspertka ds. mikropoświadczeń w projekcie dotyczącym mikropoświadczeń w IBE PIB.

Jak podkreśla dr inż. Arkadiusz Gardecki, który jako przedstawiciel Politechniki Opolskiej tworzył pierwsze jej mikropoświadczenia w aplikacji Odznaka+, przygotowanie opisu mikropoświadczenia teoretycznie nie powinno być trudne dla nauczycieli akademickich, choć mogą się z tym wiązać pewne wyzwania.

Mikropoświadczenia z natury mają wąski zakres. Wyzwaniem było zdecydowanie, co włączyć, a co pominąć, aby mikropoświadczenie było wartościowe, a jednocześnie możliwe do zdobycia w stosunkowo krótkim czasie – zauważa dr inż. Arkadiusz Gardecki. 

Przyszłość edukacji – personalizacja i elastyczność

W obliczu rosnącej potrzeby elastycznego podejścia do kształcenia, mikropoświadczenia stanowią odpowiedź na oczekiwania osób poszukujących szybkich i praktycznych sposobów zdobywania kompetencji.

Mikropoświadczenia idealnie wpisują się w ten trend, umożliwiając zdobywanie nowych umiejętności bez konieczności ponownego odbywania długotrwałych studiów. Wzbogaca to ofertę edukacyjną. Dodatkowo mikropoświadczenia mogą stać się elastycznym narzędziem, które może pomóc uczelniom w dostosowaniu się do zmieniającego się krajobrazu edukacji i rynku pracy, oferując bardziej ukierunkowane i dostępne formy kształcenia – komentuje dr Anida Stanik-Besler.

Mikropoświadczenia odzwierciedlają zmieniające się oczekiwania studentów, pracodawców i instytucji edukacyjnych, w którym liczy się nie tylko wiedza, lecz przede wszystkim umiejętność szybkiego jej zastosowania w praktyce. To nie wszystko. Jak zaznacza Prorektor ds. kształcenia Politechniki Opolskiej, Mikropoświadczenia mogą stać się kluczowym elementem elastycznych ścieżek uczenia się, umożliwiając zdobywanie konkretnych umiejętności, dopasowanych do indywidualnych potrzeb, w dowolnym momencie życia.  

Mikropoświadczenia mogą pozwolić na szybkie wdrażanie programów edukacyjnych odpowiadających na bieżące potrzeby pracodawców – podkreśla dr Anida Stanik Besler. 

Politechnika Opolska nie tylko wdrożyła innowacyjne rozwiązanie jako pierwsza, lecz także wyznaczyła kierunek innym uczelniom w Polsce. 

Uczelnie mogą z powodzeniem wykorzystywać mikropoświadczenia jako nowoczesne narzędzie rozwoju kompetencji i uzupełniania tradycyjnych form kształcenia – przekonuje dr Niki Derlukiewicz.

To ważny wniosek i dobra wskazówka dla władz innych polskich uczelni, które rozważają lub w przyszłości będą rozważały przyłączenie się do systemu mikropoświadczeń tworzonego w IBE PIB. 

The post Pierwsza polska uczelnia z mikropoświadczeniami w aplikacji Odznaka+ appeared first on Mikropoświadczenia.