Mikropoświadczenia – scenariusze przyszłości, technologia i standardy
O tym, jak przebiega praca nad Krajowym Systemem Mikropoświadczeń w IBE PIB, a także jakie są możliwe scenariusze jego przyszłości w Polsce, rozmawiali uczestnicy IX spotkania Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń.
Dynamiczna dyskusja o mikropoświadczeniach
Kolejne spotkanie Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń odbyło się 18 marca 2026 r. w Warszawie. Tym razem dyskutowano o tym, w jaki sposób powstający krajowy system mikropoświadczeń uczynić spójnym ze światowymi standardami technologicznymi. Jednocześnie skupiono się na tym, jak zagwarantować jego niepodważalną jakość i wiarygodność oraz sprawić, by był atrakcyjny dla wszystkich użytkowników.
To była jedna z najbardziej dynamicznych dyskusji w historii Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń. Właśnie w takich rozmowach najczęściej rodzą się najlepsze pomysły – podsumował spotkanie Michał Nowakowski, lider projektu “Mikropoświadczenia – pilotaż nowego rozwiązania wspierającego uczenie się przez całe życie”.
Mikropoświadczenia – technologia i użyteczność
Uczestnicy spotkania wysłuchali wystąpienia Grzegorza Tylka, Product Ownera aplikacji Odznaka+. Wyjaśniał on, jak ważne w budowaniu systemu mikropoświadczeń jest stworzenie odpowiedniego środowiska technologicznego, tak aby dało się wykorzystać ich pełen potencjał.
Cyfrowość mikropoświadczeń stawia przed nami wiele wyzwań o charakterze strategicznym: rodzaj nośnika, weryfikacja tożsamości, interoperacyjność, zgodność z istniejącymi standardami wymiany danych oraz ich bezpieczeństwo. Jednak to nie wszystko. Mikropoświadczenia muszą być po prostu atrakcyjne i użyteczne. Dlatego tak ważne są – stawiające w centrum użytkownika, a nie instytucję – doskonały UX (User Experience) oraz funkcjonalności aplikacji Odznaka+ – mówił Grzegorz Tylek i kontynuował:
Skupienie na technologii i użyteczności polskiej bezpłatnej platformy do obsługi poświadczeń cyfrowych jest naszym celem.
Członkowie Grupy rozmawiali o tym, jak istotne jest to, by system powstający w Instytucie Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytucie Badawczym dopasować do rozwiązań stosowanych w Europie.
Mikropoświadczenia będziemy opisywać w sposób jasny i jednoznaczny, tak aby można je było łatwo wydawać i sprawdzać już na poziomie krajowym, także z wykorzystaniem identyfikatorów takich jak PESEL. Ten sam model będzie od początku dopasowany do rozwiązań, które powstają w Europie, nie będzie zatem wymagał późniejszych zmian. Dzięki temu mikropoświadczenia będą zrozumiałe i możliwe do wykorzystania nie tylko w Polsce, lecz także w całym systemie europejskim, w tym w Europass i European Digital Credentials – podkreślał Michał Nowakowski, lider projektu dotyczącego mikropoświadczeń w IBE PIB.
Mikropoświadczenia zmienią edukację pozaformalną
Ważnym punktem spotkania było wystąpienie Marcina Kowalskiego, prezesa zarządu Human Partner, który opowiedział o doświadczeniach we wdrażaniu mikropoświadczeń w firmie szkoleniowej. Jak zauważył:
System mikropoświadczeń wpłynie bardzo mocno na rozwój sektora edukacji pozaformalnej w Polsce. Dzięki krótkim, precyzyjnym potwierdzeniom umiejętności, uczestnicy kursów, warsztatów czy szkoleń mogą udowodnić, czego się nauczyli — bez konieczności kończenia długich, kosztownych programów. To wzmacnia wiarygodność prywatnych dostawców edukacyjnych i ułatwia współpracę z pracodawcami, którzy zyskują narzędzie do szybkiej weryfikacji kompetencji.
Zdaniem CEO Human Partner, mikropoświadczenia uczynią sektor pozaformalny bardziej konkurencyjnym oraz innowacyjnym, a oferty firm szkoleniowych staną się dzięki nim lepiej dopasowane do potrzeb dynamicznie zmieniającego się rynku pracy.
Członkowie Grupy wysłuchali również wystąpienia dra Wojciecha Stęchłego, który opowiedział o zmianach w opracowywanym w IBE PIB projekcie standardów krajowego systemu mikropoświadczeń. Kwestie zapewniania jakości oraz budowania zaufania do mikropoświadczeń w Polsce uczestnicy spotkania zgodnie uznają za kluczowe.
To, co naszym zdaniem jest teraz kluczowe, to zbudowanie zrozumienia znaczenia mikropoświadczeń w środowisku nie tylko dostawców, ale i odbiorców – pracowników i pracodawców. Z punktu widzenia pracodawców najważniejsze są jakość, porównywalność i zaufanie. Muszą one jasno pokazywać, jakie konkretne umiejętności posiada pracownik i do jakich zadań jest lepiej przygotowany – komentowała Małgorzata Lelińska, dyrektorka Departamentu Funduszy Unijnych i Edukacji Cyfrowej w Konfederacji Lewiatan. I dodała:
Jestem przekonana, że mikropoświadczenia są właściwą odpowiedzią na szybko zmieniające się potrzeby rynku pracy, bo formy kształcenia, których dotyczą, pozwalają na szybkie uzupełnianie kompetencji bez długich i kosztownych procesów kształcenia. Biznes oczekuje też silnego powiązania mikropoświadczeń z praktyką – najlepiej wtedy, gdy pracodawcy są współtwórcami programów i kryteriów oceny. W Polsce potrzebujemy systemu nieprzeregulowanego prawnie, który będzie użyteczny, powszechny i prosty w użyciu zarówno dla firm, jak i dla pracowników.
Mikropoświadczenia – scenariusze przyszłości
W drugiej części spotkania członkowie Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń wzięli udział w warsztatach, których celem było opracowanie możliwych scenariuszy przyszłości tej formy potwierdzania kompetencji w Polsce. Przedstawiciele różnych środowisk widzą w mikropoświadczeniach szansę i rozwiązanie, które będzie pomocne w starciu z czekającymi nas wyzwaniami. Tak jest z pewnością w przypadku środowiska akademickiego.
Jednym z wyzwań stojących obecnie przed uczelniami jest niż demograficzny. Mikropoświadczenia mogą pomóc uczelniom w walce ze skutkami zmniejszającej się liczby studentów poprzez możliwość dotarcia do szerszego grona odbiorców. Dodatkowo, krótkie formy edukacyjne wpisują się w potrzeby uczących się i stanowią pożądaną alternatywę dla studiów tradycyjnych i podyplomowych – podkreślał Marek Michajłowicz, zastępca dyrektora Ośrodka Przetwarzania Informacji – Państwowego Instytutu Badawczego.
Jak zauważył, temat mikropoświadczeń będzie coraz bardziej istotny, szczególnie w obliczu zbliżających się zmian w regulacjach europejskich dotyczących poświadczeń cyfrowych.
Warto także podkreślić, że w obliczu nadchodzącego wdrożenia rozporządzenia eIDAS2 rośnie znaczenie interoperacyjności oraz możliwości wymiany informacji w wymiarze transgranicznym. Dlatego uważamy, że przygotowywane obecnie rozwiązania w obszarze mikropoświadczeń powinny uwzględniać zarówno potrzeby uczelni, jak i przyszłe wymogi regulacyjne, które będą kształtować cały ekosystem edukacyjny – mówił Marek Michajłowicz.
Członkowie Grupy dyskutowali również o tym, jak zadbać o to, by po zakończeniu pilotażu projektu IBE PIB system mikropoświadczeń był dalej rozwijany jako narzędzie wspierające polityki na rzecz uczenia się przez całe życie w różnych kontekstach, zarówno w branży szkoleniowej, edukacji formalnej, jak i w nieformalnym uczeniu się.
W spotkaniu wzięli udział:
Karina Galstyan, Ministerstwo Cyfryzacji
prof. dr hab. Andrzej Kraśniewski, Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich
Marcin Kowalski, prezes zarządu Human Partner
Szymon Kurek, PARP
Małgorzata Lelińska, Konfederacja Lewiatan
Marek Michajłowicz, OPI PIB
Agnieszka Mokrogulska, Ministerstwo Edukacji Narodowej
dr inż. Daniel Paczesny, Ośrodek Kształcenia na Odległość PW
Paulina Noińska-Rozentalska, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Bartosz Siemiątkowski, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej
Aleksandra Wąsik, Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych / Związek Nauczycielstwa Polskiego