O tym, czego potrzebują polskie uczelnie, by wdrożyć mikropoświadczenia i aby każdy student mógł z powodzeniem korzystać z budowanego w IBE PIB systemu dyskutowano podczas Campusu Mikropoświadczeń.

Campus Mikropoświadczeń to inicjatywa Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego, która ma na celu stworzenie dla przedstawicieli uczelni przestrzeni do swobodnej rozmowy na temat wdrażania mikropoświadczeń. Pierwsze spotkanie odbyło się w formule online, drugie, dwudniowe miało miejsce w Warszawie 22 i 23 kwietnia 2026 r. Zgromadziło łącznie przedstawicieli 32 szkół wyższych. 

To okazja, by przedstawiciele uczelni powiedzieli nam, czego potrzebują, by skutecznie wdrażać mikropoświadczenia, żebyśmy mogli odpowiedzieć na te wymagania, tworząc krajowy system mikropoświadczeń – mówił Michał Nowakowski, lider projektu dotyczącego mikropoświadczeń w IBE PIB. 

Mikropoświadczenia w Polsce – podejście systemowe

Podczas Campusu Mikropoświadczeń uczestnicy mieli okazję wysłuchać wystąpień ekspertów IBE PIB, którzy przybliżyli zagadnienia związane z różnicami między rodzajami poświadczeń cyfrowych, technologicznym aspektem tworzenia krajowego systemu mikropoświadczeń oraz budowaniem ich jakości i uznawalności. Grzegorz Tylek, Product Owner aplikacji Odznaka+, wyjaśnił zebranym skomplikowaną kwestię weryfikacji tożsamości. Jak podkreślał:

Weryfikacja tożsamości osoby przyjmującej mikropoświadczenie to wyzwanie, z którym zmagamy się od samego początku testowania idei poświadczeń cyfrowych. Podążamy za światowym trendem tworzenia wszelkich dokumentów cyfrowych w oparciu o profil Verifiable Credentials. Jednocześnie nie rezygnujemy z możliwości, jakie dają nam krajowe rozwiązania – czyli mObywatel – w celu weryfikacji kont użytkowników. Pracujemy nad tym, by można było korzystać z Odznaki+ za pośrednictwem innych aplikacji (API), a także nad tym, żeby Odznaka+ pełniła rolę “plecaka” na poświadczenia cyfrowe wydawane w innych aplikacjach. 

Opracowanie rozwiązań, które pomogą użytkownikom w łatwym korzystaniu z aplikacji, jednocześnie zapewnią im bezpieczeństwo oraz dadzą szansę na wykorzystanie zdobytych mikropoświadczeń w wielu sytuacjach, to jeden z najważniejszych celów ekspertów pracujących nad systemem w IBE PIB. 

W naszym projekcie przyjęliśmy podejście systemowe. Dlatego nie mówimy jedynie o aplikacji Odznaka+, lecz o krajowym systemie mikropoświadczeń, a więc o zespole elementów zapewniających możliwość wydawania i posługiwania się mikropoświadczeniami w Polsce – podkreślał dr Wojciech Stęchły, ekspert IBE PIB.

I nie tylko w Polsce. Aspekt przenośności mikropoświadczeń wydanych w aplikacji Odznaka+ to również ważny temat, którym zajmują się twórcy systemu. Jego znaczenie podkreślił podczas dyskusji dr Daniel Wilusz, Pełnomocnik ds. Mikropoświadczeń na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu:

System powinien być projektowany także z myślą o użytkownikach, którzy nie będą z niego korzystać długo, np. studentach z zagranicy. Dlatego tak ważna jest przenośność mikropoświadczeń wydawanych w Odznace+, czyli możliwość ich zapisu w różnych formatach i późniejszego wykorzystania w innych portfelach oraz systemach.

Polskie uczelnie potrzebują mikropoświadczeń

Ważną część wydarzenia stanowiły warsztaty.  Przedstawiciele uczelni, podzieleni na pięć grup tematycznych, dyskutowali nad różnymi kwestiami związanymi z wdrażaniem poświadczeń cyfrowych i proponowali możliwe rozwiązania. Poruszono temat możliwości i zagrożeń związanych z wykorzystaniem mikropoświadczeń w szkolnictwie wyższym, rozmawiano też o tym, na ile istotne jest określenie nakładu pracy koniecznego do przyznania mikropoświadczenia. Wymiana zdań dotyczyła budowania uznawalności poświadczeń cyfrowych na uczelniach i w całym kraju, technologicznych aspektów funkcjonowania tworzonego systemu, a także kwestii jakości i wiarygodności mikropoświadczeń. 

Już przy okazji rozmowy o rozumieniu zakresu różnych typów poświadczeń cyfrowych pojawiły się głosy, że potrzebne jest przyjęcie wspólnej nomenklatury i precyzyjne zdefiniowanie pojęć z tego obszaru.

Proponuję umówienie się na nomenklaturę, tzn. słowo mikropoświadczenia połączyć jednoznacznie ze szkolnictwem wyższym i odróżnić od cyfrowych poświadczeń wydawanych poza kontekstem akademickim – przekonywał Arkadiusz Sadura z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Niezależnie od trudności, jakie wiążą się z niejednoznaczną nomenklaturą poświadczeń cyfrowych, przedstawiciele środowiska akademickiego byli zgodni co do tego, że są one szkolnictwu wyższemu potrzebne. 

Mikropoświadczenia dają szkolnictwu wyższemu wiele możliwości. Jako środowisko akademickie mierzymy się z wyzwaniem, jakim jest określenie, za co warto wydawać mikropoświadczenia, a za co już nie. Potrzebujemy dyskusji i wymiany doświadczeń, oraz reguł, które pomogą nam to określić – zaznaczyła dr hab. Anna Witek-Crabb, Pełnomocniczka Rektora ds. Mikropoświadczeń na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu .

Przedstawiciele uczelni reprezentowali bardzo różne stanowiska, mimo to udało się opracować wiele rozwiązań i wspólnych stanowisk dotyczących najważniejszych kwestii, nad którymi pracują eksperci IBE PIB.