Uczelnie unowocześniają ofertę

Wnioski płynące z dyskusji na temat roli studiów wyższych w obecnych czasach nie są jednoznaczne. Pojawiają się głosy, że studia nie są już potrzebne, a dyplomy tracą znaczenie. Z drugiej strony wiele osób wciąż uważa, że ukończenie danego kierunku jest niezbędną podstawą, by znaleźć wymarzoną pracę i odnieść sukces zawodowy. 

Te skrajne opinie zdaje się tonować przekonanie, które jest spójne z rekomendacjami Unii Europejskiej – studia są potrzebne, jednak uczelnie muszą dopasować swoją ofertę do wymagań współczesności, rynku pracy i oczekiwań osób uczących się przez całe życie. 

Wsparcie dla uczelni

Wyzwania, które czekają uczelnie, to m.in. konieczność uwzględnienia nowego podejścia do studiowania, potrzeb osób spoza standardowej grupy wiekowej studentów i przeciwdziałanie zjawisku drop-outu, czyli porzucania studiów w trakcie ich trwania na rzecz np. podjęcia pracy zawodowej.

Środowiska akademickie mogą liczyć na pomoc płynącą z Unii Europejskiej. Do 29 czerwca 2026 r. trwa nabór wniosków w konkursie “Uczenie się przez całe życie – rozwój oferty uczelni” organizowanym przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) dzięki wsparciu Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS). Jest on kierowany do przedstawicieli szkolnictwa wyższego, którzy opracują projekt skupiający się na celach FERS związanych z dostosowaniem kwalifikacji lub kompetencji osób dorosłych do potrzeb i oczekiwań pracodawców oraz rynku pracy. 

Podczas spotkania dotyczącego konkursu Martyna Kozłowska-Żukowska, kierowniczka projektu Uczelnie Przyszłości (NCBR), mówiła, że szkoły wyższe, chcące wziąć w nim udział, mają do dyspozycji narzędzia, które sprzyjają rozszerzaniu oferty akademickiej o nowoczesne formy potwierdzania umiejętności. Są to przede wszystkim mikropoświadczenia. Uczelnie mogą podjąć się budowania własnych systemów wydawania poświadczeń zdobywania kompetencji lub skorzystać z tych, które już z powodzeniem funkcjonują na rynku. Jednym z nich jest rozwiązanie krajowe, a więc system mikropoświadczeń tworzony w Instytucie Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytucie Badawczym. 

Krajowy system mikropoświadczeń – publiczny i darmowy

System mikropoświadczeń tworzony przez ekspertów IBE PIB stanowi wsparcie dla polskich uczelni. Trwa pilotaż, w którym bierze udział 35 szkół wyższych, a kolejne dołączają. Ogromne zainteresowanie właśnie tym rozwiązaniem wynika m.in. z tego, że jest ono budowane zgodnie z zaleceniem Rady Unii Europejskiej, zarówno w wymiarze technologicznym, jak i co do standardów zapewniania jakości, a także zasad projektowania i wydawania mikropoświadczeń.

Co bardzo istotne, pilotowany przez IBE PIB krajowy system mikropoświadczeń jest rozwiązaniem publicznym i darmowym. Jego celem nie jest wyłącznie stworzenie aplikacji oraz opracowanie standardów wydawania mikropoświadczeń, lecz także przetestowanie stworzonych rozwiązań na potrzeby systemowego wdrożenia mikropoświadczeń w polityce i praktyce edukacyjnej kraju.

Odznaka+. Aplikacja przyszłości

W ramach projektu IBE PIB rozwijana i udoskonalana jest aplikacja służąca do wydawania i gromadzenia mikropoświadczeń oraz odznak cyfrowych – Odznaka+. Jej twórcy dążą do tego, by powstające w niej poświadczenia były spójne, trwałe i interoperacyjne, a więc mogły funkcjonować i być wykorzystywane przez ich posiadaczy nie tylko wewnątrz instytucji, która je wydała (np. uczelni), lecz wszędzie na świecie. Dodatkowo zespół kończy integrację z Moodle LMS oraz rozpoczął prace nad integracją z USOS (Uniwersytecki System Obsługi Studiów).

Ponadto aplikacja umożliwia budowanie złożonych ścieżek rozwoju opartych o różne typy poświadczeń, za pomocą wygodnego interfejsu drag and drop. We wrześniu 2026 r. zostanie udostępniona przeglądarka – wraz z mapą – mikropoświadczeń, odznak cyfrowych, wydarzeń oraz ścieżek rozwoju. W ciągu najbliższych miesięcy użytkownicy zyskają profil indywidualny pozwalający na budowanie własnych map umiejętności oraz zaawansowane potwierdzanie tożsamości dzięki łączeniu tożsamości kryptograficznej z danymi z węzła krajowego (mObywatel, profil zaufany). 

Aplikacja Odznaka+ ma charakter systemowy, co zapewnia jej ciągłość działania i dostępność dla użytkowników również po zakończeniu projektu. Ponadto powstające w IBE PIB rozwiązanie jako jedyne na rynku zapewnia pełną interoperacyjność z dwoma najpopularniejszymi standardami verified credentials – Open Badges 3.0 oraz EDC (European Digital Credentials). Standard Open Badges jest już wdrożony, natomiast rozwiązanie EDC jest już gotowe, trwają ostatnie testy i uruchomiono już procedurę zakontraktowania dostarczyciela kwalifikowanej pieczęci do podpisywania mikropoświadczeń w tym standardzie. IBE PIB zadba o to, by każda instytucja mogła podpisywać swoje mikropoświadczenia pieczęcią kwalifikowaną całkowicie za darmo. 

5 instytucji biorących udział w pilotażu aplikacji testuje rozwiązanie publicznego API (Interfejs Oprogramowania Aplikacji, który pozwala dwóm różnym programom na wymianę danych między sobą). API publiczne będzie dostępne dla partnerów od początku lipca 2026 r.

Dla uczelni, które chcą skorzystać z dofinansowania w ramach wspomnianego wyżej konkursu, to duże ułatwienie – gotowe, bezkosztowe narzędzie, które pozwoli im wydawać poświadczenia krótkich, skondensowanych form uczenia się. W dodatku te szkoły wyższe, które dołączają do pilotażu projektu IBE PIB, mogą liczyć na wsparcie merytoryczne i technologiczne ekspertów i wraz z nimi tworzyć najlepszą możliwą ofertę spójną z ideą uczenia się przez całe życie. 

Link strony, gdzie można złożyć wniosek o udział w konkursie dla uczelni organizowanym przez NCBR: https://www.gov.pl/web/ncbr/uczenie-sie-przez-cale-zycie-rozwoj-oferty-uczelni

Artykuł powstał w ramach projektu „Mikropoświadczenia – pilotaż nowego narzędzia wspierającego uczenie się przez całe życie”, który jest finansowany z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS). 

The post Konkurs NCBR dla uczelni. Jednym z rozwiązań system mikropoświadczeń IBE PIB appeared first on Mikropoświadczenia.

Mikropoświadczenia – akredytacje i kurs dla wydawców

Dziesiąte spotkanie Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń odbyło się w formule online 17 czerwca 2026 r. Tym razem głównym tematem były komunikacja i upowszechnianie mikropoświadczeń w Polsce. 

Na początku uczestnicy wysłuchali krótkiego wprowadzenia lidera projektu dotyczącego mikropoświadczeń w IBE PIB, Michała Nowakowskiego oraz sprawozdania z postępów prac nad rozwojem standardów i budowaniem jakości mikropoświadczeń. Dr Wojciech Gola, ekspert kluczowy w projekcie, opowiedział m.in. o etapie, na jakim znajdują się działania związane z akredytacją wydawców systemu oraz o specjalnym kursie dla nich. 

Prace związane z rozwojem standardów i budowaniem jakości mikropoświadczeń skupiają się obecnie na aspekcie akredytacji wydawców. Opracowaliśmy treść dokumentów opisujących procedurę akredytacji, została przekazana do testów wydawcom. Opracowujemy też kurs online dla wydawców mikropoświadczeń w aplikacji Odznaka+, który ma pomóc im w uzyskaniu odpowiedniej dawki wiedzy na temat mikropoświadczeń oraz samego systemu. Ma on zostać w formule online, tak aby był łatwo dostępny dla wydawców – mówił dr Wojciech Gola.

Mikropoświadczenia – komunikacja i upowszechnianie

W tworzonych w IBE PIB standardach zapewniania jakości mikropoświadczeń uwzględniony jest aspekt upowszechniania wiedzy na temat ich samych, a także budowanego systemu. Urszula Buchowicz, ekspertka ds. mikropoświadczeń, przybliżyła zebranym to zagadnienie i podkreśliła, jaką rolę w pogłębianiu świadomości na temat tej formy potwierdzania kompetencji odgrywają wydawcy.

Katarzyna Mikulska-Kędzierska, ekspertka kluczowa w projekcie w IBE PIB, opowiedziała o działaniach związanych z upowszechnianiem i komunikacją mikropoświadczeń, szczególnie o pełnych wyzwań początkach projektu. 

Stanęliśmy przed dużym wyzwaniem: musieliśmy zbudować świadomość wokół rozwiązania, które wcześniej nie funkcjonowało w społecznej przestrzeni. Dlatego na początku przeprowadziliśmy gruntowne badanie rynku i opracowanie strategii komunikacji. Postawiliśmy na dobór odpowiednich narzędzi, prosty i zrozumiały język oraz atrakcyjny content, który zachęca do zapoznania się z mikropoświadczeniami i korzystania z nich – podkreśliła Katarzyna Mikulska-Kędzierska.

Nie zależy nam na obecności na każdym wydarzeniu, ale na konsekwentnej i pełnej obecności tam, gdzie są nasi odbiorcy. Cieszy nas, że ten model działa, a wokół projektu rośnie grono życzliwych partnerów i wydawców, którzy wspierają nas w dalszym upowszechnianiu mikropoświadczeń – dodała ekspertka kluczowa IBE PIB.  

Ewa Sularz-Wysocka, główna ekspertka w projekcie IBE PIB, zaprezentowała zebranym przykłady takich działań, które przyczyniły się do tego, że obecnie coraz więcej osób wie o mikropoświadczeniach i rozumie ich znaczenie. 

Stawiamy na komunikację, która naprawdę angażuje: LinkedIn daje nam zasięg i uwagę nowych odbiorców, microcredentials.pl porządkuje wiedzę o projekcie i stanowi bazę wiedzy, a podcast „Po pierwsze, umiejętności. Podcast o tym, jak być na czasie” nadaje całości żywą, ekspercką narrację. W ten sposób skutecznie popularyzujemy mikropoświadczenia, pokazujemy znaczenie kompetencji przyszłości i włączamy do rozmowy środowiska edukacji, HR, biznesu i nowych technologii. Obecnie skupiamy się na dwóch przedsięwzięciach – drugiej już międzynarodowej konferencji Warsaw Microcredentials Summit, którą planujemy na jesień oraz upowszechnianiu idei mikropoświadczeń przez podcasty – przekonywała Ewa Sularz-Wysocka.

Uczestnicy spotkania mieli okazję wypowiedzieć się na temat skuteczności prowadzonych przez ekspertów IBE PIB działań związanych z komunikacją. Członkowie i członkinie Grupy docenili efekty pracy zespołu zajmującego się upowszechnianiem. Nie zabrakło zachęt do kontynuowania tych działań oraz rekomendacji na przyszłość.

Pracodawcy potrzebują jasnego, precyzyjnego komunikatu dotyczącego wpływu mikropoświadczeń na rozwój kompetencji w ich firmie. Kluczowa jest informacja o korzyściach, np. elastyczności tego rozwiązania – możliwości dopasowania do indywidualnych ścieżek kariery pracowników i wspierania ich w skutecznym dopasowaniu do dynamicznie zmieniających się wyzwań na danym stanowisku. Nie może to być komunikacja wypełniona specjalistycznymi pojęciami, bo będzie hermetyczna i nie trafi do szerokiej grupy firm – komentowała Małgorzata Lelińska z Konfederacji Lewiatan. 

Mikropoświadczenia – współpraca z uczelniami

Jedną z ważniejszych inicjatyw w projekcie jest Campus Mikropoświadczeń. Pilotaż, który pierwotnie obejmował jedynie firmy z branży ICT i marketingu, został rozszerzony o uczelnie, dla których wdrożenie mikropoświadczeń jest tematem niezwykle istotnym – Unia Europejska rekomenduje im włączenie ich do swoich ofert. 

Campus Mikropoświadczeń to cykliczne spotkania, podczas których wypracowujemy wspólne stanowisko dotyczące wdrażania mikropoświadczeń w szkołach wyższych.  Liczyliśmy na to, że środowisko akademickie będzie chciało rozmawiać o wdrażaniu mikropoświadczeń, ale skala zainteresowania i zaangażowania pokazuje, jak duża jest potrzeba pogłębionej pracy, wymiany doświadczeń i szukania wspólnych rozwiązań. W planach mamy także zorganizowanie Campusu dla przedstawicieli biznesu – tłumaczyła Martyna Leciejewicz, ekspertka kluczowa w projekcie dotyczącym mikropoświadczeń IBE PIB.

Na koniec uczestnicy spotkania dyskutowali o Campusie Mikropoświadczeń, kwestiach związanych z wdrażaniem mikropoświadczeń na polskich uczelniach i dzielili się rekomendacjami na ten temat.

W spotkaniu wzięli udział następujący członkowie Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń:

1. Agnieszka Dec, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.

2. Bogusław Dębski, Polskie Towarzystwo Informatyczne / Sektorowa Rada ds. Kompetencji – Informatyka.

3. Karina Galstyan (w zastępstwie za Radosława Kardasia), Ministerstwo Cyfryzacji.

4. Michał Goszczyński, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

5. Prof. dr hab. Andrzej Kraśniewski, Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich.

6. Małgorzata Lelińska, Konfederacja Lewiatan.

7. Agnieszka Majcher-Teleon, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

8. Marek Michajłowicz, Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy.

The post Jak upowszechniać mikropoświadczenia appeared first on Mikropoświadczenia.

Gdy rynek pracy wyprzedza edukację

Sztuczna inteligencja zmienia sposób pracy szybciej niż system edukacji. Dyplomy coraz częściej nie nadążają za rynkiem, a kompetencje dezaktualizują się w tempie jeszcze niedawno trudnym do wyobrażenia. Dlatego w podcaście pada pytanie, jak uczyć się świadomie, odpowiadając na potrzeby pracodawców, ale bez działania wbrew sobie. Rozmowy dotyczą kompetencji, edukacji i pracy rozumianych jako ciągły proces uczenia się, w którym coraz większą rolę odgrywają mikropoświadczenia – elastyczne formy potwierdzania konkretnych umiejętności, lepiej dopasowane do tempa zmian na rynku pracy.

Różne perspektywy, jeden wspólny wniosek

Do podzielenia się swoimi opiniami zaproszono osoby, które patrzą na edukację i rozwój z różnych perspektyw: technologicznej, psychologicznej, filozoficznej, rynkowej i systemowej. Gośćmi podcastów są: Tomasz Stawiszyński, dr hab. Aleksandra Przegalińska, Artur Kurasiński, Joanna Malinowska-Parzydło, dr Maciej Kawecki, prof. Grzegorz Mazurek, dr Ewa Woydyłło, Jowita Michalska, dr Zofia Smełka-Leszczyńska, Anna Streżyńska, Marcin Szala oraz Michał Nowakowski.

Ich wypowiedzi układają się w spójną opowieść o świecie, w którym formalna edukacja przestaje wystarczać, a coraz większą rolę odgrywają konkretne, potwierdzone umiejętności oraz gotowość do ich ciągłej aktualizacji. Na rynku pracy ważniejsze niż dyplom jest to, co naprawdę umiemy, a rekruterzy coraz częściej to sprawdzają. Ten wątek powraca także w rozmowach o technologii i sztucznej inteligencji. Eksperci zachęcają, by oddając część zadań narzędziom AI, świadomie inwestować czas w rozwój kompetencji, których technologia za nas nie rozwinie, a które budują dziś naszą trwałą przewagą. To m.in. krytyczne myślenie, ocena jakości informacji czy umiejętność łączenia wiedzy z różnych obszarów.

Mikropoświadczenia jako waluta umiejętności

 W tym kontekście coraz wyraźniej wybrzmiewa rola mikropoświadczeń jako sposobu porządkowania świadomego uczenia się przez całe życie. Nie zastępują one edukacji formalnej, ale ją uzupełniają, pozwalając budować kompetencje etapami, w tempie zgodnym z życiem zawodowym.

 Mikropoświadczenia to waluta umiejętności – potwierdzają nie tylko efekt, lecz także drogę, jakość i sens zdobywanej kompetencji – mówi Michał Nowakowski, lider projektu Instytutu Badań Edukacyjnych – PIB „Mikropoświadczenia – pilotaż nowego rozwiązania wspierającego uczenie się przez całe życie”.

To właśnie ta elastyczność sprawia, że mikropoświadczenia coraz lepiej odpowiadają na dynamikę rynku pracy, a jednocześnie pozwalają ludziom długofalowo kierować własnym rozwojem, zamiast reagować na kolejne kryzysy i zmiany.

Rozmowy, które zostają na dłużej

Cykl „Po pierwsze, umiejętności. Podcast o tym, jak być na czasie” prowadzi Łukasz Grass, dziennikarz telewizyjny i radiowy. Odcinki będą publikowane co tydzień na kanale YouTube IBE PIB oraz Spotify.

Podcasty zostały zrealizowane w ramach projektu „Mikropoświadczenia – pilotaż nowego rozwiązania wspierającego uczenie się przez całe życie”, finansowanego z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS). #FunduszeUE

The post Umiejętności zamiast utartych ścieżek. Rozmowy o pracy i uczeniu się w świecie dynamicznych zmian appeared first on Mikropoświadczenia.

Campus Mikropoświadczeń to inicjatywa Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego, która ma na celu stworzenie dla przedstawicieli uczelni przestrzeni do swobodnej rozmowy na temat wdrażania mikropoświadczeń. Pierwsze spotkanie odbyło się w formule online, drugie, dwudniowe miało miejsce w Warszawie 22 i 23 kwietnia 2026 r. Zgromadziło łącznie przedstawicieli 32 szkół wyższych. 

To okazja, by przedstawiciele uczelni powiedzieli nam, czego potrzebują, by skutecznie wdrażać mikropoświadczenia, żebyśmy mogli odpowiedzieć na te wymagania, tworząc krajowy system mikropoświadczeń – mówił Michał Nowakowski, lider projektu dotyczącego mikropoświadczeń w IBE PIB. 

Mikropoświadczenia w Polsce – podejście systemowe

Podczas Campusu Mikropoświadczeń uczestnicy mieli okazję wysłuchać wystąpień ekspertów IBE PIB, którzy przybliżyli zagadnienia związane z różnicami między rodzajami poświadczeń cyfrowych, technologicznym aspektem tworzenia krajowego systemu mikropoświadczeń oraz budowaniem ich jakości i uznawalności. Grzegorz Tylek, Product Owner aplikacji Odznaka+, wyjaśnił zebranym skomplikowaną kwestię weryfikacji tożsamości. Jak podkreślał:

Weryfikacja tożsamości osoby przyjmującej mikropoświadczenie to wyzwanie, z którym zmagamy się od samego początku testowania idei poświadczeń cyfrowych. Podążamy za światowym trendem tworzenia wszelkich dokumentów cyfrowych w oparciu o profil Verifiable Credentials. Jednocześnie nie rezygnujemy z możliwości, jakie dają nam krajowe rozwiązania – czyli mObywatel – w celu weryfikacji kont użytkowników. Pracujemy nad tym, by można było korzystać z Odznaki+ za pośrednictwem innych aplikacji (API), a także nad tym, żeby Odznaka+ pełniła rolę “plecaka” na poświadczenia cyfrowe wydawane w innych aplikacjach. 

Opracowanie rozwiązań, które pomogą użytkownikom w łatwym korzystaniu z aplikacji, jednocześnie zapewnią im bezpieczeństwo oraz dadzą szansę na wykorzystanie zdobytych mikropoświadczeń w wielu sytuacjach, to jeden z najważniejszych celów ekspertów pracujących nad systemem w IBE PIB. 

W naszym projekcie przyjęliśmy podejście systemowe. Dlatego nie mówimy jedynie o aplikacji Odznaka+, lecz o krajowym systemie mikropoświadczeń, a więc o zespole elementów zapewniających możliwość wydawania i posługiwania się mikropoświadczeniami w Polsce – podkreślał dr Wojciech Stęchły, ekspert IBE PIB.

I nie tylko w Polsce. Aspekt przenośności mikropoświadczeń wydanych w aplikacji Odznaka+ to również ważny temat, którym zajmują się twórcy systemu. Jego znaczenie podkreślił podczas dyskusji dr Daniel Wilusz, Pełnomocnik ds. Mikropoświadczeń na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu:

System powinien być projektowany także z myślą o użytkownikach, którzy nie będą z niego korzystać długo, np. studentach z zagranicy. Dlatego tak ważna jest przenośność mikropoświadczeń wydawanych w Odznace+, czyli możliwość ich zapisu w różnych formatach i późniejszego wykorzystania w innych portfelach oraz systemach.

Polskie uczelnie potrzebują mikropoświadczeń

Ważną część wydarzenia stanowiły warsztaty.  Przedstawiciele uczelni, podzieleni na pięć grup tematycznych, dyskutowali nad różnymi kwestiami związanymi z wdrażaniem poświadczeń cyfrowych i proponowali możliwe rozwiązania. Poruszono temat możliwości i zagrożeń związanych z wykorzystaniem mikropoświadczeń w szkolnictwie wyższym, rozmawiano też o tym, na ile istotne jest określenie nakładu pracy koniecznego do przyznania mikropoświadczenia. Wymiana zdań dotyczyła budowania uznawalności poświadczeń cyfrowych na uczelniach i w całym kraju, technologicznych aspektów funkcjonowania tworzonego systemu, a także kwestii jakości i wiarygodności mikropoświadczeń. 

Już przy okazji rozmowy o rozumieniu zakresu różnych typów poświadczeń cyfrowych pojawiły się głosy, że potrzebne jest przyjęcie wspólnej nomenklatury i precyzyjne zdefiniowanie pojęć z tego obszaru.

Proponuję umówienie się na nomenklaturę, tzn. słowo mikropoświadczenia połączyć jednoznacznie ze szkolnictwem wyższym i odróżnić od cyfrowych poświadczeń wydawanych poza kontekstem akademickim – przekonywał Arkadiusz Sadura z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Niezależnie od trudności, jakie wiążą się z niejednoznaczną nomenklaturą poświadczeń cyfrowych, przedstawiciele środowiska akademickiego byli zgodni co do tego, że są one szkolnictwu wyższemu potrzebne. 

Mikropoświadczenia dają szkolnictwu wyższemu wiele możliwości. Jako środowisko akademickie mierzymy się z wyzwaniem, jakim jest określenie, za co warto wydawać mikropoświadczenia, a za co już nie. Potrzebujemy dyskusji i wymiany doświadczeń, oraz reguł, które pomogą nam to określić – zaznaczyła dr hab. Anna Witek-Crabb, Pełnomocniczka Rektora ds. Mikropoświadczeń na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu .

Przedstawiciele uczelni reprezentowali bardzo różne stanowiska, mimo to udało się opracować wiele rozwiązań i wspólnych stanowisk dotyczących najważniejszych kwestii, nad którymi pracują eksperci IBE PIB.

The post Potrzebujemy wspólnego stanowiska szkolnictwa wyższego w sprawie mikropoświadczeń appeared first on Mikropoświadczenia.

Dynamiczna dyskusja o mikropoświadczeniach

Kolejne spotkanie Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń odbyło się 18 marca 2026 r. w Warszawie. Tym razem dyskutowano o tym, w jaki sposób powstający krajowy system mikropoświadczeń uczynić spójnym ze światowymi standardami technologicznymi. Jednocześnie skupiono się na tym, jak zagwarantować jego niepodważalną jakość i  wiarygodność oraz sprawić, by był atrakcyjny dla wszystkich użytkowników. 

To była jedna z najbardziej dynamicznych dyskusji w historii Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń. Właśnie w takich rozmowach najczęściej rodzą się najlepsze pomysły – podsumował spotkanie Michał Nowakowski, lider projektu “Mikropoświadczenia – pilotaż nowego rozwiązania wspierającego uczenie się przez całe życie”.

Mikropoświadczenia – technologia i użyteczność

Uczestnicy spotkania wysłuchali wystąpienia Grzegorza Tylka, Product Ownera aplikacji Odznaka+. Wyjaśniał on, jak ważne w budowaniu systemu mikropoświadczeń jest stworzenie odpowiedniego środowiska technologicznego, tak aby dało się wykorzystać ich pełen potencjał.

Cyfrowość mikropoświadczeń stawia przed nami wiele wyzwań o charakterze strategicznym: rodzaj nośnika, weryfikacja tożsamości, interoperacyjność, zgodność z istniejącymi standardami wymiany danych oraz ich bezpieczeństwo. Jednak to nie wszystko. Mikropoświadczenia muszą być po prostu atrakcyjne i użyteczne. Dlatego tak ważne są – stawiające w centrum użytkownika, a nie instytucję – doskonały UX (User Experience) oraz funkcjonalności aplikacji Odznaka+ – mówił Grzegorz Tylek i kontynuował:

Skupienie na technologii i użyteczności polskiej bezpłatnej platformy do obsługi poświadczeń cyfrowych jest naszym celem.

Członkowie Grupy rozmawiali o tym, jak istotne jest to, by system powstający w Instytucie Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytucie Badawczym dopasować do rozwiązań stosowanych w Europie.

Mikropoświadczenia będziemy opisywać w sposób jasny i jednoznaczny, tak aby można je było łatwo wydawać i sprawdzać już na poziomie krajowym, także z wykorzystaniem identyfikatorów takich jak PESEL. Ten sam model będzie od początku dopasowany do rozwiązań, które powstają w Europie, nie będzie zatem wymagał późniejszych zmian. Dzięki temu mikropoświadczenia będą zrozumiałe i możliwe do wykorzystania nie tylko w Polsce, lecz także w całym systemie europejskim, w tym w Europass i European Digital Credentials – podkreślał Michał Nowakowski, lider projektu dotyczącego mikropoświadczeń w IBE PIB.

Mikropoświadczenia zmienią edukację pozaformalną

Ważnym punktem spotkania było wystąpienie Marcina Kowalskiego, prezesa zarządu Human Partner, który opowiedział o doświadczeniach we wdrażaniu mikropoświadczeń w  firmie szkoleniowej. Jak zauważył:

System mikropoświadczeń wpłynie bardzo mocno na rozwój sektora edukacji pozaformalnej w Polsce. Dzięki krótkim, precyzyjnym potwierdzeniom umiejętności, uczestnicy kursów, warsztatów czy szkoleń mogą udowodnić, czego się nauczyli — bez konieczności kończenia długich, kosztownych programów. To wzmacnia wiarygodność prywatnych dostawców edukacyjnych i ułatwia współpracę z pracodawcami, którzy zyskują narzędzie do szybkiej weryfikacji kompetencji. 

Zdaniem CEO Human Partner, mikropoświadczenia uczynią sektor pozaformalny bardziej konkurencyjnym oraz innowacyjnym, a oferty firm szkoleniowych staną się dzięki nim lepiej dopasowane do potrzeb dynamicznie zmieniającego się rynku pracy. 

Członkowie Grupy wysłuchali również wystąpienia dra Wojciecha Stęchłego, który opowiedział o  zmianach w opracowywanym w IBE PIB projekcie standardów krajowego systemu mikropoświadczeń. Kwestie zapewniania jakości oraz budowania zaufania do mikropoświadczeń w Polsce uczestnicy spotkania zgodnie uznają za kluczowe.

To, co naszym zdaniem jest teraz kluczowe, to zbudowanie zrozumienia znaczenia mikropoświadczeń w środowisku nie tylko dostawców, ale i odbiorców – pracowników i pracodawców. Z punktu widzenia pracodawców najważniejsze są jakość, porównywalność i zaufanie. Muszą one jasno pokazywać, jakie konkretne umiejętności posiada pracownik i do jakich zadań jest lepiej przygotowany – komentowała Małgorzata Lelińska, dyrektorka Departamentu Funduszy Unijnych i Edukacji Cyfrowej w Konfederacji Lewiatan. I dodała:

Jestem przekonana, że mikropoświadczenia są właściwą odpowiedzią na szybko zmieniające się potrzeby rynku pracy, bo formy kształcenia, których dotyczą, pozwalają na szybkie uzupełnianie kompetencji bez długich i kosztownych procesów kształcenia. Biznes oczekuje też silnego powiązania mikropoświadczeń z praktyką – najlepiej wtedy, gdy pracodawcy są współtwórcami programów i kryteriów oceny. W Polsce potrzebujemy systemu nieprzeregulowanego prawnie, który będzie użyteczny, powszechny i prosty w użyciu zarówno dla firm, jak i dla pracowników.

Mikropoświadczenia – scenariusze przyszłości

W drugiej części spotkania członkowie Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń wzięli udział w warsztatach, których celem było opracowanie możliwych scenariuszy przyszłości tej formy potwierdzania kompetencji w Polsce. Przedstawiciele różnych środowisk widzą w mikropoświadczeniach szansę i rozwiązanie, które będzie pomocne w starciu z czekającymi nas wyzwaniami. Tak jest z pewnością w przypadku środowiska akademickiego.

Jednym z wyzwań stojących obecnie przed uczelniami jest niż demograficzny. Mikropoświadczenia mogą pomóc uczelniom w walce ze skutkami zmniejszającej się liczby studentów poprzez możliwość dotarcia do szerszego grona odbiorców. Dodatkowo, krótkie formy edukacyjne wpisują się w potrzeby uczących się i stanowią pożądaną alternatywę dla studiów tradycyjnych i podyplomowych – podkreślał Marek Michajłowicz, zastępca dyrektora Ośrodka Przetwarzania Informacji – Państwowego Instytutu Badawczego. 

Jak zauważył, temat mikropoświadczeń będzie coraz bardziej istotny, szczególnie w obliczu zbliżających się zmian w regulacjach europejskich dotyczących poświadczeń cyfrowych. 

Warto także podkreślić, że w obliczu nadchodzącego wdrożenia rozporządzenia eIDAS2 rośnie znaczenie interoperacyjności oraz możliwości wymiany informacji w wymiarze transgranicznym. Dlatego uważamy, że przygotowywane obecnie rozwiązania w obszarze mikropoświadczeń powinny uwzględniać zarówno potrzeby uczelni, jak i przyszłe wymogi regulacyjne, które będą kształtować cały ekosystem edukacyjny – mówił Marek Michajłowicz.

Członkowie Grupy dyskutowali również o tym, jak zadbać o to, by po zakończeniu pilotażu projektu IBE PIB system mikropoświadczeń był dalej rozwijany jako narzędzie wspierające polityki na rzecz uczenia się przez całe życie w różnych kontekstach, zarówno w branży szkoleniowej, edukacji formalnej, jak i w nieformalnym uczeniu się. 

W spotkaniu wzięli udział:

Karina Galstyan, Ministerstwo Cyfryzacji

prof. dr hab. Andrzej Kraśniewski, Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich

Marcin Kowalski, prezes zarządu Human Partner

Szymon Kurek, PARP

Małgorzata Lelińska, Konfederacja Lewiatan

Marek Michajłowicz, OPI PIB

Agnieszka Mokrogulska, Ministerstwo Edukacji Narodowej

dr inż. Daniel Paczesny, Ośrodek Kształcenia na Odległość PW

Paulina Noińska-Rozentalska, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Bartosz Siemiątkowski, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej

Aleksandra Wąsik, Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych / Związek Nauczycielstwa Polskiego

The post Mikropoświadczenia – scenariusze przyszłości, technologia i standardy appeared first on Mikropoświadczenia.

Choć obie formy potwierdzania umiejętności są często wymieniane jednym tchem, a ich nazwy bywają nawet stosowane zamiennie, mikropoświadczenia i odznaki cyfrowe nie są pojęciami tożsamymi. Różnią się zakresem, poziomem formalizacji oraz funkcją, jaką pełnią w systemach edukacji i rozwoju zawodowego. Znajomość tych różnic pozwala na efektywne wykorzystanie potencjału obu rozwiązań, zarówno z perspektywy osoby budującej świadomie swoją ścieżkę kariery, jak i instytucji zajmujących się edukacją czy pracodawców. 

Odznaki – od gier do edukacji cyfrowej

Cyfrowe odznaki są dziś kojarzone z obszarem edukacji pozaformalnej, choć pierwotnie związane były ze światem gier – pojawiły się jako ich element na platformach internetowych dla graczy. Na pomysł wykorzystania ich w edukacji wpadli twórcy systemu Open Badges z Mozilla Foundation zainspirowani ruchem skautowym, znanym w Stanach Zjednoczonych i Europie, w którym odznaki stanowiły czytelne potwierdzenie konkretnych umiejętności, sprawności i osiągnięć młodych uczestników.

W 2012 r. specjaliści Mozilla Foundation opisali cyfrowe odznaki (digital badges) jako rozwiązanie wspierające rozwój umiejętności i idei uczenia się i doskonalenia przez całe życie w celach zawodowych. Opracowanie koncepcji standardu Open Badges było odpowiedzią na potrzebę stworzenia systemu, który mógłby uznawać i potwierdzać nieformalne i nietradycyjne doświadczenia edukacyjne, umożliwiające uczącym się zaprezentowanie swoich umiejętności i osiągnięć w różnych sytuacjach, np. podczas procesów rekrutacyjnych. 

Tak rozumiane odznaki charakteryzują się przede wszystkim tym, że:

• zawsze mają postać cyfrową,
• zawsze występują w formie graficznej lub posiadają grafikę,
• mogą być przyznawane za różnego typu dokonania, nie tylko edukacyjne:
  • odznaki za osiągnięcia
  • odznaki kompetencji (wykazanie się wiedzą, umiejętnościami, kompetencjami społecznymi),
  • odznaki potencjału (wskaźniki przyszłych osiągnięć),
  • odznaki uczestnictwa (np. w wydarzeniu),
  • odznaki członkowskie (potwierdzają przynależność, np. do klubu),
  • odznaki zaangażowania (postawy, wartości, przekonania),
  • odznaki motywacyjne (np. za dobrą pracę).

W praktyce cyfrowa odznaka jest plikiem graficznym zapisanym w określonym standardzie – obecnie najpopularniejszym z nich jest standard Open Badges 2.0 – który zawiera ustrukturyzowane informacje opisujące konkretne kompetencje lub rezultaty działań danej osoby. Taki nośnik można wykorzystać do różnych celów, np. do potwierdzania udziału w konferencji, zrealizowania projektu społecznego, a także do tego, aby zamieścić w nim informację o posiadanym przez osobę zestawie zweryfikowanych efektów uczenia się. To ostatnie kieruje nas w stronę mikropoświadczeń.

Mikropoświadczenia – ile waży jakość

Mikropoświadczenia, podobnie jak odznaki cyfrowe, stanowią potwierdzenie posiadania konkretnych umiejętności. Obie formy poświadczeń informują o tym:

• komu zostały wydane,
• przez kogo,
• kiedy,
• za co,
• jakie były kryteria wydania (to warunek konieczny w przypadku odznak i mikropoświadczeń wydawanych w standardzie Open Badges).

Mikropoświadczenia nie są jednak tożsame z cyfrowymi odznakami. Przede wszystkim dlatego, że:

• mikropoświadczenie stanowi potwierdzenie osiągnięcia edukacyjnego (odznaka może dotyczyć różnych osiągnięć, nie tylko edukacyjnych),
• mikropoświadczenie najczęściej wydawane są w formie cyfrowej (odznaki są wyłącznie cyfrowe)
• mikropoświadczenie potwierdza zweryfikowane efekty uczenia się i informuje o nich,
• mikropoświadczenie powinno podlegać zapewnieniu jakości,
• mikropoświadczenia dążą do systemowej porównywalności, uznawalności i przenośności (dlatego najczęściej zawierają więcej specyficznych informacji, takich jak: nakład pracy, powiązanie z ramami kwalifikacji, systematykami umiejętności lub stosują ustandaryzowane modele opisu, np. European Learning Model).

Mikropoświadczenia i odznaki cyfrowe – kłopoty z definicją

Dlaczego pojęcia odznak cyfrowych i mikropoświadczeń są często ze sobą mylone? Jednym z głównych powodów jest brak jednej definicji, która w jednoznaczny sposób porządkowałaby to, czym mikropoświadczenia są w praktyce. Na świecie funkcjonują różne podejścia, a poszczególne kraje wciąż doprecyzowują zakres, znaczenie i sposób stosowania tego pojęcia.

W Polsce termin mikropoświadczeń również dopiero się upowszechnia, a działania na rzecz jego rozwoju i popularyzacji prowadzi Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy.

Na potrzeby prowadzonego w IBE PIB projektu pilotażowego mikropoświadczeń opracowano ich definicję, która opiera się głównie na Zaleceniu Rady Unii Europejskiej dotyczącym europejskiego podejścia do mikropoświadczeń na potrzeby uczenia się przez całe życie i zatrudnialności. Definicja ta mówi, że mikropoświadczenia:

• są dokumentami stanowiącymi dowody osiągnięcia umiejętności przy niewielkim nakładzie pracy w określonym obszarze,
• potwierdzają umiejętności weryfikowane na podstawie przejrzystych kryteriów przez instytucję stosującą ustalone standardy zapewniania jakości, 
• stanowią własność osoby uczącej się,
• mogą występować samodzielnie lub być łączone w większe poświadczenia,
• mogą być gromadzone i udostępniane, np. w formie cyfrowej, 
• ich stosowanie jest odpowiedzią na zmieniające się sposoby kształcenia i potrzeby rynku pracy,
• potwierdzają umiejętności zdobywane nie tylko za pomocą edukacji formalnej, lecz także podczas różnego rodzaju kursów czy szkoleń,
• są wydawane przez szkoły, uczelnie, instytucje edukacyjne, organizacje pozarządowe, związki i kluby sportowe na podstawie przejrzystych kryteriów.

Źródła:

1. “Open Badges for Lifelong Learning. Exploring an open badge ecosystem to support skill development and lifelong learning for real results such as jobs and advancement”, The Mozilla Foundation, Peer 2 Peer University, we współpracy z The MacArthur Foundation.
2. Hasło: mikropoświadczenia w Wikipedii: https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikropo%C5%9Bwiadczenia.
3. Zalecenie Rady z dnia 16 czerwca 2022 r. w sprawie europejskiego podejścia do mikropoświadczeń na potrzeby uczenia się przez całe życie i zatrudnialności: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32022H0627%2802%29

The post Nowoczesne formy potwierdzania umiejętności – odznaki cyfrowe i mikropoświadczenia appeared first on Mikropoświadczenia.

Myślenia krytycznego trzeba się nauczyć

Istnieje wiele definicji krytycznego myślenia. Edward Nęcka w podręczniku “Psychologia poznawcza” pisze, że jest ona: “(…) rodzajem myślenia realistycznego, ukierunkowanego na specyficzny cel, jakim jest ewaluacja”.

Zdaniem profesora Nęcki, celem myślenia krytycznego jest “rzetelna i realistyczna ocena istotnych aspektów aktywności intelektualnej człowieka”. Uproszczona definicja, którą można przedstawić już dzieciom w wieku szkolnym, mówi o tym, że myśląc krytycznie, nie przyjmujemy wszystkiego takiego, jakim to widzimy, lecz staramy się dociec, jakie jest naprawdę. Analizujemy, stawiamy pytania, weryfikujemy źródła – wszystko po to, by dotrzeć do sedna sprawy i/lub wybrać najlepsze możliwe rozwiązanie. 

Myślenie krytyczne uznawane jest za kompetencję, co oznacza, że można się go nauczyć. W ocenie Komisji Europejskiej myślenie krytyczne będzie jedną z kluczowych kompetencji przyszłości. 

Myślenie krytyczne – wiele umiejętności w jednej

Na myślenie krytyczne składa się szereg umiejętności, które pozwalają rozkładać nawet najbardziej złożone problemy na czynniki pierwsze. Pomagają również trenować postawę, którą można określić jako zdrowy sceptycyzm. Są to przede wszystkim:

• analiza danych,
• synteza wniosków,
• ocena wiarygodności informacji,
• ocena i weryfikacja źródeł,
• stawianie odpowiednich pytań,
• otwartość na naukę i weryfikację poglądów.

Myślenie krytyczne zaczyna się tak naprawdę od podania w wątpliwość otrzymanej informacji. Aby stało to się naszym nawykiem, należy stawiać się w pozycji wątpiącego jak najczęściej. Nie jest to jednak proste, gdyż ludzki mózg nie lubi się nadmiernie eksploatować. Jak pisze prof. Tomasz Grzyb z Uniwersytetu SWPS w artykule “Myślenie krytyczne – jak się go nauczyć”, “myślenie boli”, wymaga bowiem zużycia o wiele większych nakładów energii niż zastosowanie tzw. myślenia automatycznego, czyli zadowolenia się gotową, “oczywistą” odpowiedzią. Zdaniem prof. Grzyba, myślenia krytycznego należy w związku z tym uczyć już najmłodszych, zarówno w domu, jak i w szkole. 

Myślenie krytyczne warto ćwiczyć przez całe życie

Myślenie krytyczne można w uproszczeniu podzielić na główne etapy:

1. Gromadzenie lub otrzymanie informacji.
2. Wyodrębnienie najważniejszych tez.
3. Analiza i interpretacja przedstawionych w informacjach danych.
4. Analiza i ocena wiarygodności wykorzystanych źródeł.
5. Zebranie najważniejszych wyników analizy.
6. Sformułowanie logicznych wniosków.
7. Podjęcie decyzji, wybór rozwiązania.

Istotne jest tu zachowanie nieustannej czujności – należy być ostrożnym zarówno wobec cudzych przekonań, jak i własnych uprzedzeń. 

Myślenie krytyczne pozwala podejmować decyzje poprzedzone pogłębioną analizą wszystkich dostępnych danych i oceną możliwych konsekwencji każdego wyboru. Aby podobny lub bardziej zaawansowany proces zachodził w naszym mózgu za każdym razem, gdy spotykamy się z jakąś informacją, musimy ćwiczyć. Przydatne do tego będą między innymi:

• uważne czytanie artykułów, postów, oglądanie filmów w mediach społecznościowych (przy tzw. konsumowaniu treści internetowych warto zachować dystans i nieustannie zadawać pytania, np. skąd autor wziął tę informację, czy źródło jest obiektywne, czy inne podają te same dane itd.),
• wdawanie się w dyskusje – myślenie krytyczne najlepiej ćwiczyć podczas rozmów z innymi. W trakcie takich spotkań, możemy zetknąć się z zupełnie odmiennymi opiniami, podważyć własne przekonania, zmienić je lub pozostać przy nich itd., uczymy się przedstawiać argumenty, oddzielać emocje od faktów,
• zagadki logiczne (ćwiczenie wyciągania logicznych wniosków to klucz do myślenia krytycznego),
• czytanie literatury – możliwość spojrzenia z punktu widzenia Innego to cenny sposób na to, by nauczyć się nie przyjmować niczego takim, jakim się wydaje, bez sprawdzenia, jakie rzeczywiście jest.
• zadawanie pytań – kluczem do myślenia krytycznego jest zadawanie właściwych pytań, więc bardzo istotne jest ćwiczenie tej umiejętności, poprzez np. zapisywanie list pytań, stawianie przed samym sobą wyzwań, np. gdybym był dziennikarzem i mógł zadać temu politykowi trzy pytania, byłyby to… itd.).

Myślenie krytyczne – potwierdzą je mikropoświadzenia

Dlaczego uczenie się myślenia krytycznego ważne? W czasach, gdy każdego dnia dociera do nas mnóstwo informacji, w tym wiele fałszywych lub z wątpliwych źródeł, myślenie krytyczne pozwala nie zagubić się w ich gąszczu i nie przyjmować każdej z nich na tzw. wiarę. Dzięki niemu możemy  analizować i interpretować nieustannie zmieniającą się, złożoną rzeczywistość i znajdować odpowiedzi na jej wyzwania. Chroni przed manipulacją, pozwala świadomie uczestniczyć w życiu społecznym.

Jedną z najważniejszych korzyści płynących z myślenia krytycznego jest wytrenowanie podejmowania decyzji opartych na dogłębnej analizie, wynikających z logicznych wniosków, bez uprzedzeń i przy mniejszym udziale emocji. Każdy człowiek może wykorzystać tę kompetencję w ważnych momentach swojego życia (np. wybór ścieżki kariery, szkoły, zmiana zawodu itd.), a także w pracy zawodowej. 

Stosowanie myślenia krytycznego prowadzi do:

• unikania podejmowania decyzji na gorąco, pod wpływem emocji,
• trafnej analizy nawet bardzo skomplikowanych sytuacji,
• skutecznego rozwiązywania problemów,
• braku podatności na manipulację,
• rozwoju intelektualnego,
• polepszenia komunikacji z innymi,
• budowania wizerunku osoby kierującej się zdrowym rozsądkiem, oddzielającej fakty od opinii.

Z osobą o takich cechach i umiejętnościach będzie chciało współpracować wielu liderów. Już dziś wielu pracodawców poszukuje kandydatów potrafiących myśleć krytycznie, choć nie jest to proste – tradycyjne CV nie przewidują miejsca na chwalenie się tego typu kompetencjami. Tymczasem, zgodnie z przewidywaniami m.in. Światowego Forum Ekonomicznego, w niedalekiej przyszłości zestaw umiejętności związanych z myśleniem krytycznym będzie decydował o powodzeniu na rynku pracy. 

Istnieje sposób potwierdzania posiadania tego typu kompetencji, których nie znajdziemy na dyplomach ukończenia szkoły czy studiów. Chodzi o mikropoświadczenia – zwinne i szybkie formy uznawania konkretnych umiejętności. To kwestia czasu, zanim będą one stosowane powszechnie w Polsce m.in. do potwierdzania kompetencji miękkich, choćby dlatego, że potrzebują tego zarówno kandydaci do pracy, jak i pracodawcy. Tym bardziej, że w innych krajach (np. w Australii) czy na platformach międzynarodowych (np. Coursera) funkcjonują już z powodzeniem specjalne kursy dotyczące myślenia krytycznego kończące się przyznaniem mikropoświadczeń. 

Źródła:

1. E. Nęcka, J. Orzechowski, B. Szymura, Sz. Wichary, Psychologia poznawcza. Wydanie nowe, Warszawa 2020.
2. T. Grzyb, Myślenie krytyczne – jak się go nauczyć, https://strefawiedzy.swps.pl/artykuly/myslenie-krytyczne-jak-sie-go-nauczyc
3. Aleksandra Kubala-Kulpińska, Umiejętność krytycznego myślenia, https://www.glospedagogiczny.pl/artykul/umiejetnosc-krytycznego-myslenia 
4. Future of Jobs Report, https://reports.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_Report_2025.pdf
5. https://microcredentials.pl/kompetencje-miekkie-to-przyszlosc-ale-jak-je-potwierdzac/

The post Myślenie krytyczne to kompetencja potrzebna przez całe życie appeared first on Mikropoświadczenia.

O czym mówią nam oceny

Tradycyjny model oceniania jest nieskuteczny, ponieważ oceny same w sobie nie mają żadnego znaczenia – mówi Marcin Szala*, współzałożyciel Liceum Artes Liberales, innowacyjnej, prywatnej szkoły, w której nacisk kładziony jest na naukę przez doświadczenie, słynącej z autorskich przedmiotów i organizowania wypraw edukacyjnych oraz umożliwiania uczniom dobierania rozszerzeń przedmiotów zgodnie z ich pasjami i talentami.

Nie jest to jedyny krytyczny głos dotyczący systemu oceniania. W artykule “Na czym polega problem z ocenianiem” Sylwia Żmijewska-Kwiręg pisze, że w dyskursie widoczne są dwa podejścia do kwestii oceniania. Po pierwsze, ma ono stanowić niezbędną informację zwrotną na temat danej osoby uczącej się, konieczną do jej dalszego rozwoju. Po drugie, jest to narzędzie kontrolujące poziom wiedzy oraz służące do karania i nagradzania, co ma wpływać na motywację uczniów.

Już na tym etapie pojawiają się duże wątpliwości co do skuteczności obecnego systemu oceniania. To dlatego, że sześciostopniowa skala ocen nie dostarcza precyzyjnej informacji o danym uczniu. 

Liczbowa skala ocen jest nieprecyzyjna. Co bowiem oznacza właściwie, że coś zostało ocenione na czwórkę? – pyta Marcin Szala.

Teoretycznie nauczyciele powinni przyznawać oceny na podstawie ściśle określonych kryteriów. W przypadku niektórych przedmiotów czy konkretnych zadań, sprawę ułatwiają progi procentowe. Coraz częściej jednak precyzyjne określenie tego, co zasługuje na daną ocenę, jest niemożliwe. Jak bowiem opisać efekty uczenia się w postaci nabycia kompetencji miękkich czy rozwinięcia kreatywności? A te m.in. są uznawane za kompetencje przyszłości, wymagane przez pracodawców na całym świecie. 

Oceny nie mają znaczenia

Oceny, dzielone na “dobre” i “złe”, stanowią narzędzie karania i nagradzania, co, znów teoretycznie, ma motywować uczniów do pracy. 

Autorytet szkoły jest coraz mniejszy, więc coraz mniejszy wpływ na uczniów mają i atrybuty ze szkołą związane. Nie działa już metoda kija i marchewki w postaci dobrych i złych ocen – podkreśla Marcin Szala.

Uczniowie coraz częściej zdają sobie sprawę z tego, że otrzymanie gorszego czy lepszego stopnia nie ma wielkiego wpływu na ich życie, a i rodzice nie wyciągną z tego żadnych konsekwencji. Tym bardziej, że psychologowie od lat informują, iż wychowywanie w systemie “kar” i “nagród” nie sprzyja prawidłowemu rozwojowi dzieci.

Jak zachęcać uczniów do ciągłego rozwoju

Jeśli oceny nie dają wystarczającej informacji na temat tego, co tak naprawdę uczniowie potrafią oraz nie motywują ich do nauki, nauczyciele i dyrektorzy szkół stają w obliczu konieczności uzupełnienia systemu o inne sposoby informowania o postępach podopiecznych i zachęcania ich do rozwoju. 

Sposobem na to jest zwiększenie wagi oceniania poprzez łączenie go z czynnikami zewnętrznymi, które zmotywują uczniów – twierdzi Marcin Szala.

Kluczem jest sprawienie, by uczniowie sami czuli się odpowiedzialni za swój rozwój i mieli wpływ na to, w jaki sposób się on odbywa. W Liceum Artes Liberales wprowadzono autorski system oceniania. Nie zrezygnowano w nim rzecz jasna z narzuconej odgórnie skali ocen – są one wystawiane na koniec roku, w trakcie semestrów pojawiają się też wyniki procentowe czy informacje o tym, że coś zostało zaliczone lub nie. To jednak tylko element systemu.

Najważniejszym elementem systemu są raporty na temat każdego ucznia. Są to rozbudowane, rzetelne opisy dotyczące tego, czego w danym okresie ktoś się nauczył, jaką prezentował postawę, jaką zdobył wiedzę. Wszystko jest opatrzone wnikliwymi komentarzami. Stanowi to bardzo konkretną informację zwrotną, zarówno dla ucznia, jak i dla rodziców, na temat tego, co zostało osiągnięte  a co warto jeszcze poprawić. Dzięki temu – co bardzo istotne – każda osoba czuje się zauważona – opowiada Marcin Szala.

Mikropoświadczenia jako element systemu motywacyjnego

W autorskim systemie Liceum Artes Liberales wprowadzono jeszcze jeden, ważny element. Są nim mikropoświadczenia i odznaki cyfrowe wydawane w aplikacji Odznaka+ stworzonej w Instytucie Badań Edukacyjnych Państwowym Instytucie Badawczym. Kilka razy w roku uczniowie biorą udział w ciekawych projektach, których zwieńczeniem jest otrzymanie mikropoświadczenia. Czym to różni się od zwykłej oceny wpisanej do dziennika?

Kluczowa jest tu warstwa komunikacyjna. Mikropoświadczenia i cyfrowe odznaki muszą być bardzo dobrze opisane, kryteria ich otrzymania są precyzyjne. Ich niewątpliwą zaletą jest też to, że można się nimi pochwalić, np. opublikować w mediach społecznościowych. Dzięki temu jego czy jej sukces wykracza poza mury szkoły – ta staje się jednostką certyfikującą. Mikropoświadczenia mają jeszcze jedną zaletę. Pozwalają na uruchomienie bardzo ludzkiego czynnika, jakim jest zbieractwo, kolekcjonowanie kolejnych poświadczeń może być bardzo satysfakcjonujące – tłumaczy Marcin Szala. 

*Marcin Szala – innowator edukacyjny, współzałożyciel Liceum Artes Liberales w Warszawie, nowoczesnej szkoły, która działa w oparciu o założenie, że sukces akademicki jest pochodną rozwoju osobistego, a efektywna nauka może być interdyscyplinarna i zanurzona w doświadczaniu świata. Ekspert, autor artykułów o edukacji, panelista i prelegent konferencji. Wcześniej był dyrektorem programowym instytucji szkolącej wykładowców i nauczycieli Collegium Wratislaviense oraz jednym z dyrektorów i współtwórców prestiżowego, międzynarodowego liceum w Warszawie Akademeia High School. Uczy i opracowuje programy zajęć krytycznego myślenia. Posiada doświadczenie prowadzenia zajęć w systemie polskiej matury, IB oraz A-level. Absolwent Uniwersytetu Oksfordzkiego na kierunku fizyka i filozofia, stypendysta Towarzystwa Szkół Zjednoczonego Świata. Uczestnik programu Leadership Academy for Poland, członek TrendHouse, fellow Salzburg Global Seminar.

Źródła:

1. https://ceo.org.pl/na-czym-polega-problem-z-ocenianiem/

The post Mikropoświadczenia skutecznie motywują do nauki appeared first on Mikropoświadczenia.

Cenne uwagi uczestników pilotażu

Tym razem członkowie Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń, zaproszeni goście oraz eksperci Instytutu Badań Edukacyjnych Państwowego Instytutu Badawczego spotkali się online. Wysłuchali prezentacji Martyny Leciejewicz, ekspertki kluczowej w projekcie dotyczącym mikropoświadczeń, na temat postępów prac w pilotażu. 

Od ostatniego wystąpienia ekspertki upłynął rok, w czasie którego otwarto dwie nowe ścieżki w pilotażu. Obok już istniejącej – ICT – powstały: ścieżka dla uczelni i szkół wyższych oraz marketingowa. 

Z dużą satysfakcją otwieramy nową ścieżkę pilotażową dla szkolnictwa wyższego, w której weźmie udział 20 uczelni z całej Polski. Ten krok znacząco poszerza zasięg naszych działań i pozwala jeszcze skuteczniej łączyć elastyczne formy kształcenia z realnymi oczekiwaniami studentów oraz rynku pracy. Kontynuujemy systematyczne zbieranie uwag od uczestniczących podmiotów, dzięki czemu możemy precyzyjnie odpowiadać na ich potrzeby. Równolegle rozwijamy naszą aplikację pod kątem technologicznym tak, aby była bardziej intuicyjna, skalowalna i gotowa na kolejne etapy wdrożeń – mówiła Martyna Leciejewicz.

Ekspertka IBE PIB podkreśliła, że dotychczas uczestnicy pilotażu opracowali 51 mikropoświadczeń, wydali 2600, zaś odebranych zostało 441. 

Jerzy Furman, ekspert ds. mikropoświadczeń w IBE PIB, pokazał, jak wyglądał dotychczas proces tworzenia opisów mikropoświadczeń przez uczestników pilotażu. Jak zaznaczył, współpraca oparta na relacji partnerskiej, która ułatwiła szczerą i otwartą komunikację, przebiegła w sposób sprawny i zaowocowała wypracowaniem najlepszych rozwiązań dla wszystkich podmiotów.

Rola Wydawców – case studies

Następnie głos zabrali przedstawiciele dwóch podmiotów biorących udział w pilotażu. Rafał Uhl i Anna Tykwińska z  Uczelni Techniczno-Handlowej im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie przybliżyli zebranym przebieg swojej współpracy z IBE PIB.

Mikropoświadczenia to szansa dla uczelni, by rozszerzyć swoją ofertę o krótkie formy szkoleniowe oraz wydać potwierdzenie zdobycia konkretnych umiejętności w trakcie studiów – jeszcze przed dyplomem. Współpraca z IBE PIB daje nam możliwość współtworzenia intuicyjnego, bezkosztowego rozwiązania, które jest wiarygodne dla użytkowników – zaznaczył Rafał Uhl.

Natomiast Anna Kania, prezes Polskiego Instytutu Kompetencji Przyszłości (PIKP), opowiedziała członkom Grupy Doradczej nie tylko o przebiegu prac w pilotażu, lecz także o planach PIKP na przyszłość dotyczących dalszego wdrażania mikropoświadczeń, m.in. edukowania społeczeństwa i promowania mikropoświadczeń. Jednym z najistotniejszych punktów tych działań ma być szerzenie wiedzy o wartości, jaką niesie zdobywanie mikropoświadczeń np. na rynku pracy. 

Widzimy rosnące zainteresowanie mikropoświadczeniami i cieszy nas, że ta forma potwierdzania kompetencji zaczyna realnie wspierać rozwój pracowników oraz organizacji. Największym wyzwaniem pozostaje dziś niska świadomość tego narzędzia na rynku, dlatego jako PIKP mocno stawiamy na edukację i zapraszamy do współpracy wszystkie podmioty zaangażowane w rozwój mikropoświadczeń. Wierzymy, że poprzez wspólne działania – wywiady, artykuły, inicjatywy edukacyjne – możemy dużo szybciej budować zrozumienie i jakość całego systemu – podkreśliła Anna Kania z PIKP.

Zdaniem przedstawicielki PIKP “mikropoświadczenia to narzędzie idealne”. Zapewniają szybką i wiarygodną walidację kompetencji, są widoczne na rynku pracy, stanowią jasne odniesienie do standardów kwalifikacji i dają posiadaczowi możliwość zbudowania własnej ścieżki rozwoju. 

Dzięki współpracy PIKP z IBE PIB opracowano mikropoświadczenie “AI w tworzeniu treści cyfrowych: podstawy i możliwości”, które przyznano 440 osobom. 33 proc. z uprawnionych odebrało już swoje poświadczenia.

Jak zostać wydawcą w systemie mikropoświadczeń 

W ostatnim wystąpieniu dr Wojciech Stęchły, główny ekspert w projekcie dotyczącym mikropoświadczeń w IBE PIB, przybliżył zebranym schemat akredytacji wydawców w powstającym Krajowym Systemie Mikropoświadczeń. Podkreślił, jak istotne jest, aby podmioty, które tworzą mikropoświadczenia, były nie tylko instytucjami o dużej renomie, lecz także, by były świetnie przygotowane do tego procesu, zarówno pod kątem merytorycznym, jak i technicznym oraz kadrowym. W związku z tym formularz akredytacji wydawców w systemie jest bardzo skrupulatnie opracowywany i nieustannie doskonalony. 

W spotkaniu wzięli udział następujący Członkowie Grupy Doradczej ds. Mikropoświadczeń:

prof. Andrzej Kraśniewski, Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich

Marek Michajłowicz, Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy

Aleksandra Wąsik, Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych/ Związek Nauczycielstwa Polskiego

Agnieszka Dec, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej

Bogusław Dębski, Polskie Towarzystwo Informatyczne, Sektorowa Rada ds. Kompetencji – Informatyka

Barbara Worek, Sektorowa Rada ds. Kompetencji – Usługi Rozwojowe

Agnieszka Majcher-Teleon, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

The post Czerpiemy z doświadczeń. O roli wydawców mikropoświadczeń appeared first on Mikropoświadczenia.